Saturday, March 24, 2018

A Taste of Yiddish 8.27 Pesach Edition

Connect To Your Past Present and Future!!!
85% of the Jews That Perished In The Holocaust Spoke Yiddish!! You Can Extend Their Legacy By Learning Yiddish!! What A Way To Communicate!! You Will Be Able To Proudly Say, My Zeyde and My Bube Spoke Yiddish!! Not Only For Chanukah!! Good All Year Round!!

שבּת הגדול דרשה
ר' נפתּלי ראָפּשיצער איז אײנמאָל שבּת הגדול נאָך זײַן דרשה אַהײם געקומען שטאַרק מיד. האָט אים זײַן פרוי געפרעגט:
"וואָס בּיסטו דאָס הײַנט מידער ווי אַלע מאָל?"

"אַזוי ווי מצות איז הײַ יאָר טײַערער געוואָרן, האָבּ  איך גערעדט פון דער גרויסער מצוה פון מעות חיטין, צו העלפן די נויטלײַדענדע ײִדן זאָלן האָבּן מצות און ווײן אויף יום טוב."
"האָסט עפּעס געפּועל'ט מיט דײַן דרשה?"
"אַ  העלפט האָבּ איך שוין געפּועלט. די אָרעמעלײַט זענען שוין גרײט צו נעמען...." האָט איר ר' נפתּלי מיט אַ שמײכל געענטפערט.

Shabes Hagodl Dro'she
Reb Naftali Ropshitser iz eynmol Shabes Hagodl nokh zayn dro'she aheymgekumen shtark mid. hot em zayn froy gefregt:
vos biztu dos haynt mider vi a'le mol?”
azoy vi matses iz hay yor tayerer gevorn, hob ikh geredt fun der groyser mitsve fun mo'es khitin, tsu helfn di noytlaydende Yidn zoln hobn matses un vayn af yontif.”
nu, host epes gepoyelt mit dayn dro'she?”
a helft hob ikh shoyn gepoyelt. di oremelayt zenen shoyn greyt tsu nemen.... hot ir Reb Naftoli mit a shmeykhl ge'entfert.

Shabbos Hagadol Speech
Rabbi Naftali of Ropshitz came jome once after his Shabas Hagadol speech extremely tired and worn out, so his wife asked him:
Why are you so much more tired today that usual?”
Since the price of Matzos and wine this year became more expensive, I sopke about the importance of the mitzvah of giving money to the needy that they should have Matzoh and wine for Yom Tov.”
Were you able to accomplish with your speech?”
Half, I have already accomplished,” Reb Naftali answered her with a smile. “the poor are prepared to receive....”

דרשה של שבת הגדול
ר' נפתלי מרופשיץ הגיע פעם הביתה אחרי הדרשה של שבת הגדול מאוד עייף. אשתו שואלת אותו: ''למה השנה אתה יותר עייף מכל שנה?''
''השנה, המצות התייקרו, ואני דברתי על המצוה הגדולה של מעות חיטין, לנסות לעזור ליהודים הנצרכים שיהיה להם מצות ויין לחג.''
נו, עזרת משהו עם הדרשה שלך?''
חצי כבר הצלחתי, העניים כבר מוכנים לקחת....ר' נפתלי ענה לה בחיוך.

און מ'וועט זיי פייניקן 400 יאר
ר' עוירא האָט געדרש'נט (סוטה י''א:) אין זכות פון די רעכטפאַרטיקע פרויען זענען די יידן אויסגעלייזט געוואָרן פון מצרים. האָט איינער אַמאָל מסבּיר געווען ווי אַזוי דאָס איז צוגעגאַנגען. אין אמת'ן האָבּן די יידן געדאַרפט זײַן אין גלות מצרים 400 יאָר. אָבּער נאָך 210 יאָר האָבּן זיך די ערלעכע פרויען צוזאַמענגענומען און געמאַכט אַן אָפּמאַך מיט ג-ט, ''דו לאָז יעצט די ײִדן אַרויס פון מצרים און אונדז זאָגן צו, אַז מיר וועלן שוין די מענער צו פּײַניקן......

un m'vet zey paynikn 400 yor
Reb Avi're hot gedarshent, “in zekhus fun di rekhtfartike froyen zenen di Yidn oysgekeyzt gevorn fun mitrayim. Hot eyner amol masbir geven vi azoy dos iz tsugegangen. In emesn hobn di Yidn gedarft zayn in go'les 400 yor, ober nokh 210 yor hobn zikh di erlekhe froyen tsuzamengeklibn un gemakht an opmakh miy G-t, “Du, loz itst di Yidn aroys fun mitsrayim un mir zogn tsu az mir veln shoyn di mener tsu paynikn.....

and they shall afflict them four hundred years;
R. Awira expounded:(Sotah 11b) As the reward for the righteous women who lived in that generation, were the Israelites redeemed from Egypt. Someone once explained how this went about. In reality the Jews were supposed to be in exile for 400 years. However, after 210 years, the righteous women got together and made a pact with G-d, “You redeem them now and we promise to torment our husbands to make up for the balance of the years....”

וענו אֹתָם ארבע מאות שנה
דרש ר' עוירא בשכר נשים צדקניות שהיו באותו דור נגאלו ישראל ממצרים. (סוטה י''א:) מישהו פעם הסביר איך שזה קרה? באמת היהודים היו צריכים להיות בגלות 400 שנה אבל אחרי 210 שנה התקבצו הנשים הצדקניות ואמרו להקב''ה, רבונו של עולם, תוציא את עם ישראל עכשיו ממצרים ואנחנו מבטיחות שנמשיך לענות את הבעלים שלנו....

בּײַם סדר
אַן אַפּיקורס איז אַמאָל אַרײַנגעקומען צו אַ גאון אין פּסח צו די הגדה צו שפּעטן פון אים. האָט דער אפיקורס געפרעגט: ''וווּ האַלט איר יעצט אין דער הגדה?'' האָט דער גאון גלײַך געענטפערט, ''איך האַלט פּונקט בּײַ ואתא כּלבּא...''

bam seder
an apikoyres iz amol arayngekumen tsu a go'en in Pesakh tsu hago'de tsu shpetn fun em. Hot der apikoyres gefregt: “vu halt ir yetst in der hago'de? Hot der go'en glaykh ge'entfert, “ikh halt punkt ba 've'oso kalbo'....”

at the Seder table
an agnostic once came to a Rabbi at the seder night in middle of saying the hagaddah to poke fun at him. The heretic asks: “So, where are you up to in the Haggadah?
The Rabbi immediately said to him, “We are holding in middle of the Chad Gadyo where it says 'and the dog came....”

בליל הסדר
אפיקורס פעם נכנס לגאון אחד בליל הסדר באמירת ההגדה, כדי לצחוק ממנו. האפיקורס שואל, ''איפה אתם אוחזים עכשיו בהגדה?'' הגאון עונה כלאחר יד, ''אני אוחז בדיוק בואתא כלבא....''

Check Out Our Selection of Books

Lechayimbooks at Amazon

 אַ  גוטע וואָך און אַ כּשר'ן און פריילעכן פסח

Chaim Werdyger
Bringing back the Yiddish language

A proverb is a short, generally known sentence of the folk which contains wisdom, truth, morals, and traditional views in a metaphorical, fixed and memorizable form and which is handed down from generation to generation

No comments:

Post a Comment