Saturday, December 16, 2017

A Taste of Yiddish 8.13

Connect To Your Past Present and Future!!!
85% of the Jews That Perished In The Holocaust Spoke Yiddish!! You Can Extend Their Legacy By Learning Yiddish!! What A Way To Communicate!! You Will Be Able To Proudly Say, My Zeyde and My Bube Spoke Yiddish!! Not Only For Chanukah!! Good All Year Round!!

this week's proverb
פון אַ גוטן קאָפּ בּיז צו אַ שלעכטן קאָפּ איז נאָר אַ חילוק אַ גראָשענדיק ליכטל
(דאָס וואָס אַ גוטער קאָפּ לערנט אין אַ קורצער צײַט, קען דער שלכטער קאָפּ דערגרײַכן דורך זײַן פלײַס, ווען ער זיצט בּײַ נאַכט און לערנט בּײַם לאָמפּ)

fun a gutn kop biz tsu a shlekhtn kop iz nor a khilik a groshndik likhtl
(dos vos a guter kop lernt in a kurtser tsayt, ken der shlekhter kop derdraykhn durkh zayn flays, ven er zitst ba nakht un lernt bam lomp)

the proverb actually means
the difference between a good and a bad head is but a penny's worth of a candle
(what a good head grasps in a short period of time a bad head can make up by sitting by a cheap candle studying)

in Hebrew
ההבדל בין ראש טוב לראש גרוע הוא נר במחיר של אגורה (זול)
(מה שראש טוב תופס בזמן מועט ראש גרוע יכול להשלים בלשבת ליד נר ולדגור)

דרײַ ערליי שמשים
''דרײַ ערליי שמשים זענען דאָ אויף דער וועלט'' האָט ר' וועלוועלע בּיאַלעסטאָקער אַמאָל געזאָגט, וואָס ער האָט שטאַרק געליטן פון זײַן שמש. ''עס איז דאָ אַ שמש פון חנוכּה-ליכט, בּרענט ער אויס, עס איז דאָ אַ שמש פון ציצית ווערט ער פאַרקרומט, מײַן שמש אָבּער, נישט דאָס פײַער נעמט אים, נישט ער ווערט פאַרדרייט, מ'קען אים גאָרנישט פּטור ווערן...

dray erley shmosim
dray erlay shamosim zenen do af der velt”, hot Reb Velvele Byalestoker anol gezogt, vos hot shtark gelitn fun zay sha'mes. es iz do a shames fun khanu'ke-likht, brent er oys. es iz do a sha'mes fun tsitses, vert er farkrumt. Meyn sha'mes, nit dos fayer nemt em, nit er vert fardreyt, m'ken em gornit poter vern....

Three Types of Helpers or Servants
There are three types of Shamashim (helper, servant, sexton) in the world”, Reb Velvele Bialestoker once said. He suffered immensly from his helper. There is a helper for the Chanuka candles* that burns out at the end. There is the helper of tzitzis (the longer string of the four that twists around the others) that gets twisted. My shamash, the fire doesn't take to him, he doesn't get twisted, you simply can't get rid of him.....

שלוש סוגי שמשים
''ישנם שלושה סוגי שמשים בעולם'' אמר פעם ר' וולוולה מביאלסטוק, שסבל מאוד מהשמש שלו. ישנו השמש של הנרות חנוכה, אז הוא נשרף. יש גם שמש של ציצית שסובב ומתעקם סביב הציציות והשמש שלו הוא לא נשרף ולא מתעקם, פשוט אי אפשר להתפטר ממנו....

געשטעלט אַ ליכט
צוויי מיידלעך, חבר'טעס, אַ יידישע און אַ קריסטליכע, האָבּן געלערנט אין איין שולע. ווען ס'איז געקומען צום פאַרהער האָט די יידישע אויסגעהאַלטן און די קריסטליכע איז אַדורכגעפאַלן.
''פאַרוואָס קומט מיר אַזוי?'' האָט זיך די קריסטליכע אָפּגערעדט דאָס האַרץ פאַר די יידישע חבר'טע. '' איך האָבּ געשטעלט אַ לעכטל פאַר דער הייליקער 'מאַריע' און דו האָסט פאַר קיינעם נישט געשטעלט קײַן ליכט.''
''פאַרוואָס מיינסטו, אַז איך האָבּ נישט געשטעלט קײַן לעכט?'' פרעגט זי צוריק.'' איך האָבּ געשטעלט נישט איין ליכט נאָר גאָר צוויי.''
''וואָס הייסט, דו בּיסט דאָך אַ יידיש קינד? וווּ האָסטו געשטעלט די ליכט?''
''וואָס פאַרשטייסטו נישט, איך האָבּ אַוועקגעשטעלט צוויי גרויסע ליכט בּײַ מיר אויפן טיש, און געלערענט דערבּײַ בּיז שפּעט אין דער נאַכט....''

geshtelt a likht
tsvey meydlekh, khavertes, a Yidishe un a kristlikhe, hobn gelereny in eyn shu'le. ven s'iz gekumen tsum farher hot di Yidish oysgehaltn un di kristkikhe nit.
farvos kumt mir azoy?” hot zikh di kristlikhe opgeredt dos harts far di Yidishe khaver'te. “ikh hob geshtelt a lekhtl far der heyliker Mari'ya, un du host far keynem nit geshtelt kayn likht.”
farvos meynstu, az ikh hob nit geshtelt kayn lekht?” fregt zi tsurik. “ikh hob geshtelt nit eyn likht nor gor tsvey.”
vos heyst, du bist dokh a Yidish kind? vu hostu geshtelt di likht?”
vos farshteystu nit, ikh hob avekgeshtelt tsvey groyse likht ba mir afn tish, un gelerent derbay biz shpet in der nakht....”

light a candle
Two girls, friends, a Jewess and a Christian, went to the same school. They had a test and the Jewish girl passed while the Christian girl did not.
Why did I deserve that?” the Christian girl poured her heart out to the Jewish girl. “I lit a candle for the holy Mary and you didn't light any candles.”
What makes you think that I didn't light any candles?” she asks in return. “ I not only lit one candle, but two!”
What do you mean, you are Jewish? Where did you light the candles?”
What don't you understand, I lit 2 big candles on my table and studied through the night.....”

להדליק נר
שתי חברות, אחת יהודיה ואחת גויה, הלכן לאתו בית ספר. כשנבחנו, היהודיה עברה את המבחן והגויה לא עברה. ''למה זה מגיע לי?” התלוננה הגויה. ''אני הדלקתי נר למריה הקדושה ואת לא הדלקת שום נר.''
''למה את חושבת שאני לא הדלקתי נר? אני לא רק הדלקתי נר אחד אלא שתי נרות.''
''מה פירוש, את הרי יהודיה, איפה הדלקת הנרות?''
''מה את לא מבינה, אני הדלקתי שתי נרות גדולות אצלי על השולחן, ולמדתי לידם כל הלילה....''

*On each night of Hanukkah a new branch is lit. The ninth holder, called the shamash ("helper" or "servant"), is for a candle used to light all other candles and/or to be used as an extra light.

*The four strands of the tzitzit are passed through holes near the four corners of the garment (Shulchan Aruch Orach Chaim11:9-11:15) that are farthest apart. Four tzitzyot are passed through each hole, and the two groups of four ends are double-knotted to each other at the edge of the garment near the hole. One of the four tzitzit is made longer than the others; the long end of that one is wound around the other seven ends and double-knotted; this is done repeatedly so as to make a total of five double knots separated by four sections of winding, with a total length of at least four inches, leaving free-hanging ends that are twice that long .

NEW!! NEW!!! NEW!!!

                                               A Yiddishe Kop Volume 2                                                    

Check Out Our Collection of Cookbooks 
Lechayimbooks at Amazon

For Other Selections Click Below

אַ  גוטע וואָך און א ליכטיקן חנוכה

Chaim Werdyger
Bringing back the Yiddish language

A proverb is a short, generally known sentence of the folk which contains wisdom, truth, morals, and traditional views in a metaphorical, fixed and memorizable form and which is handed down from generation to generation

No comments:

Post a Comment