Thursday, May 31, 2018

A Taste of Yiddish 8.37

Connect To Your Past Present and Future!!!
85% of the Jews That Perished In The Holocaust Spoke Yiddish!! You Can Extend Their Legacy By Learning Yiddish!! 
What A Great Way To Communicate!! 




this week's proverb
אַ יונג בּײמעלע בּײגט זיך, אַן אַלטס בּרעכט זיך

transliterated
a yung beym'ele beygt zikh, an alts brekht zikh

in English
a young tree bends easily; an old tree breaks

in Hebrew
עץ צעיר מתכופף בקלות; עץ זקן נשבר


בּעסער אַ פּאַטש פון אַ גוטן פרײַנד ווי אַ קוש פון אַ שונא
רבּי שמואל בּר נחמני האָט געזאָגט פון רבּי יונתן'ס וועגן וואָס מײנט דער פּסוק ''די וווּנדן פונעם גוטן פרײַנד זענען געטרײַ און די קושן פון דעם שונא זענען פיל'' (עס איז בּעסער אַ פּאַטש פון אַ גוטן פרײַנד ווי אַ קוש פון אַ שונא). די קללה וואָס אחיה השילוני האָט געשאָלטן די ײִדן איז בּעסער ווי די בּרכה וואָס בּלעם הרשע האָט זײ געבּענטשט. אחיה השילוני האָט זײ געשאָלטן מיט אַ שטעקל. ער האָט געזאָגט צו די ײִדן, ג-ט וועט שלאָגן די ײִדן און זײ וועלן זיך שאָקלען אַזוי ווי אַ שטעקל שאָקעלט זיך אין וואסער.
פּונקט אַזוי ווי אַ שטעקל וואָס שטײט אין וואַסער אַז מ'שנײַט אָפּ פון אים א שטיקל וואַקסט ער צוריק און זײַנע וואָרצלען זענען פיל. און אפילו אַלע ווינטן פון דער וועלט וועלן בּלאָזן דערויף וועלן זײ אים נישט רירן פון אָרט נאָר ער בּײגט זיך מיטן ווינט. אַז די ווינטן ווערן שטיל, בּלײַבּט דער שטעקל שטײן אופן אָרט. אַזוי אויך די ײִדן שטײען אין וואַסער, אין דער תּורה, אויבּ זײ ווערן פאַרטריבּן פון דער תּורה, וואַקסן זײ צוריק אויף און לערנען תּורה. און זײערע וואָרצלען זענען פיל. אַלע פעלקער פון דער וועלט וועלן קומען אַוועק צו שטויסן די ײִדן פון דער תּורה, וועלן זײ נישט קענען.
אָבּער בּלעם דער רשע האָט געבּענטש די ײִדן זײ זאָלן זײַן ווי אַ טענענבּוים. אַזוי ווי עס שטײט אין פּסוק, אַזוי ווי טענענבּײמער, אַזוי ווי דער טענענבּוים שטײט נישט בּײַם וואַסער און אַז מ'האַקט אָפּ פון אים אַ שטיקל, וואַקסט ער נישט צוריק און זײַנע וואָרצלען זענען נישט פיל, אפילו אַלע ווינטן פון דער וועלט וועלן בּלאָזן אויף אים וועט ער נישט מיטגײן מיט אים. ער בּײגט זיך נישט און ווען דער דרום ווינט קומט און בּלאָזט, רײַסט ער אים אויס און קערט אים איבּער מיט דעם וואָרצל אַרויף און מיטן שפּיץ אויף דער ערד. און נאָך מער, דער שטעקל פון וואַסער האָט זוכה געווען מען זאָל מאַכן פון אים אַ פעדער צו שרײַבּן מיט אים אַ ספר תּורה און נביאים און כּתובים.

beser a patsh fun a gutn fraynd vi a kush fun a soy'ne
Rabi Shmuel Bar Nakhmani hot gezogt fun Reb Yonesens vegn, vos meynt der posuk, “di vundn funem gutn fraynd zenen getray un di kushn fun dem soy'ne zenen fil” (es iz beser a patsh fun a gutn fraynd vi a kush fun a soy'ne). di klo'le vos Akhiye Hashiloni hot gesholtn di Yidn iz beser vi di bro'khe vos Bilom Haro'she hot zey gebentsht. Akhiye Hashiloni hot zey gesholtn mit a shtekl. er hot gezogt tsu di Yidn, G-t vet shlogn di Yidn un zey veln zikh shokln azoy vi a shtekl shokely zikh in vaser.
punkt azoy vi a shtekl vos shteyt in vaser az m'shnayt op fun em a shtikl vakst er tsurik un zay'ne vortsln zenen fil. Un afi'le a'le vintm fun der velt veln blozn deroyf, veln zey em nit ri'rn fun ort, nor er beygt zikh mitn vint. azoy oykh di Yidn shteyen in vaser, in der Toy're, oyb zey vern fartribn fun der Toy're, vaksn zey tsurik af un lernen Toy're. un zeyere vortsln zenen fil. a'le felker fun der velt veln kumen avek tsu shtoysn di Yid fun der Toy're, veln zey nit kenen.
ober Bilom, der ro'she, hot gebentsht di Yidn zey zoln zayn vi a tenenboym. Azoy vi es shteyt in posuk, “azoy vi tenebeymer,” azoy vi der tenenboym shteyt nit bam vaser un az m'hakt op fun em a shtikl, vakst er nit tsurik un zay'ne vortsln zenen nit fil, afi'le a'le vintn fun der velt veln blozn af em, vet er nit mitgeyn mit em. Er beygt zikh nit un ven der dorem vint kumt un blozt, rayst er em oys un kert em iber mit dem vortsl aroyf
un mitn shpits af der erd. un nokh mer, der shtekl fun vaser hot zoykhe geven men zol makhn fun em a feder tsu shraybn mit em a seyfer Toy're un Nevi'im un Kesuvim.

Better a blow from a friend than a kiss from an enemy
For the Lord will smite Israel as a reed is shaken in the water: Rab Judah said in the name of Rab: [The verse implies] blessing. For R. Samuel b. Nahmani said in the name of R. Johanan: What is the meaning of the verse, “Faithful are the wounds of a friend; but the kisses of an enemy are importunate?” Better is the curse which Ahijah the Shilonite pronounced on Israel than the blessings with which Balaam the wicked blessed them. Ahijah the Shilonite cursed them by comparing them with the ‘reed’; he said to Israel, For the Lord will smite Israel as a reed is shaken in water. As the reed grows by the water and its stock grows new shoots and its roots are many, and even though all the winds of the universe come and blow at it they cannot move it from its place for it sways with the winds and as soon as they have dropped, the reed resumes its upright position. But Balaam, the wicked, blessed them by comparing them with the ‘cedar’, as it is said, “As cedars beside the waters”; the cedar does not grow by the waterside and its stock does not grow new shoots and its roots are not many, and even though all the winds of the universe blow at it they cannot move it from its place; if, however, the south wind blows at it, it uproots it and turns it upside down. Moreover, [because of its yielding nature] the reed merited that of it should be made a pen for the writing of the Torah, Prophets and Writings.


מוטב סתירה מחבר מאשר נשיקה משונא

אמר רבי יונתן: מאי דכתיב נאמנים פצעי אוהב ונעתרות נשיקות שונא? טובה קללה שקילל אחיה השילוני את ישראל יותר מברכה שברכן בלעם הרשע; אחיה השילוני קללן בקנה, אמר להם לישראל והכה ה' את ישראל כאשר ינוד הקנה, מה קנה זה עומד במקום מים וגזעו מחליף ושרשיו מרובין, ואפילו כל הרוחות שבעולם באות ונושבות בו אין מזיזות אותו ממקומו, אלא הולך ובא עמהן. דממו הרוחות עמד הקנה במקומו אבל בלעם הרשע בירכן בארז, שנאמר כארזים, מה ארז זה אינו עומד במקום מים, ואין גזעו מחליף, ואין שרשיו מרובין, אפילו כל הרוחות שבעולם נושבות בו אין מזיזות אותו ממקומו, כיון שנשבה בו רוח דרומית עוקרתו והופכתו על פניו. ולא עוד אלא שזכה קנה ליטול הימנו קולמוס לכתוב בו ספר תורה נביאים וכתובים" (תענית, כ ע"א).




Check Out Our Selection of Books

Lechayimbooks at Amazon


 אַ  גוטע וואָך 

Chaim Werdyger
Bringing back the Yiddish language

A proverb is a short, generally known sentence of the folk which contains wisdom, truth, morals, and traditional views in a metaphorical, fixed and memorizable form and which is handed down from generation to generation


No comments:

Post a Comment