Friday, February 10, 2017

A Taste of Yiddish 7.19

A Great Gift All Year Round!! YIDDISH Has Gone Meshuga!! Everyone Suddenly Wants To Learn Yiddish!! I Guess Because Yiddish In 10 Lessons Is The Best Yiddish Program On The Market!! Before You Know It, You Might Converse In Yiddish Like A Pro!! Listen To The CD In The Car!! Join The Crowds!!


this week's proverb
זאָל זיך יעדערער אויסרײניקן די אײגענע נאָז

transliterated
zol zikh yederer oysreynikn di eygene noz

the proverb actually means
let each person clean up his own nose

translated to Hebrew
שכל אחד ינקה את האף של עצמו


or this
דאס ערשטע קענטעניש פאר א מענטשן איז קענען זיך זעלבסט

transliterated
dos ershte kentenish far a mentshn iz kenen zikh zelbst

in English
the first knowledge that a person needs to acquire is knowing himself

in Hebrew
ראשית דעת לאדם – לדעת את עצמו


lastly
קען זיך זעלבּסט איידער דאָס וועלעניש צו קענען אַנדערע

transliterated
ken zikh zelbst, eyder dos velenish tsu kenen ande're

in English
know yourself before wanting to know others

in Hebrew
דע את עצמך, טרם תבקש לדעת אחרים


די גמרא אין בבא בתרא 60:
גלײַך זיך אויס און דערנאָך גלײַך אויס אַנדערע

transliterated
glaykh zikh oys un dernokh glaykh oys ande're

in English
straighten yourself and then straighten others

in Hebrew
ישרו עצמכם ואחר כך ישרו אחרים

original version in Aramaic
(Tractate Bava Basre 60B)
קשוט עצמך ואחר כך קשוט אחרים



זיך אַלײן אין זינען צו האָבּן
דער צאַנזער רב, ר' חײם האַלבּערשטאַם, האָט אַמאָל בּײַ נעילה געזאָגט: ווען איך בּין געווען יונג האָט אין מיר געבּרענט אַ גרויס פײַער, און איך האָבּ געגלויבּט, אַז איך וועל די גאַנצע וועלט מחזיר למוטב זײַן. ווען איך בּין אונטערגעוואַקסן, האָט זיך דאָס פײער אַ בּיסל אײַנגעשטילט, האָבּ איך געזאָגט, די גאַנצע וועלט וועל איך טאַקע נישט מתקן זײַן, אָבּער אויף די ײדן פון מײַן שטאָט וועל איך קענען משפיע זייַן, זײ זאָלן תּשובה טאָן''
,,יאָרן זענען אַוועק אַז איך האָבּ דערזען, אַז איך האָבּ פאַרלאַנגט צופיל, האָבּ איך געטראַכט, עס וועט גענוג זײַן, אַז איך וועל מחזיר למוטב זײַן מײַן אײגן בּני בּית. יעצט, ווען עס האַלט שוין בּײַ נעילה, זע איך, אַז איך האָבּ מײַן גאַנץ לעבּן געחלומ'ט. אַצינד האָבּ איך בּלויז אײן תּפילה: הלוואי זאָל איך, לכל-הפחות, זיך אַלײן מתקן זײַן".....


zikh aleyn in zinen tsu hobn
der tsanzer rov, R' Chaim Halbershtam ZT''L, hot amol ba ne'ile gezogt:''ven ikh bin geven yung, hot in mir gebrent a groys fa'yer, un ikh hob gegloybt, az ikh vel di gantse velt makhzir lemutov zayn. ven ikh bin unter'gevaksn, hot zikh dos fa'yer a bisl ayngeshtilt, hob ikh gezogt, du gantse velt vel ikh ta'ke nit mesakn zayn, ober af di Yidn fun mayn shtot, vel ikh kenen mashpiya zayn, zey zoln tshu've ton.
yorn zenen a'vek un ikh hob derzen, az ikh hob farlangt tsu fil, hob ikh getrakht, es vet genug zayn, az ikh vel makhzir lemutov zayn, mayn eygn b'ney bayis. yetst, ven es halt shoyn ba ne'i'le, ze ikh, az ikh hob a gants lebn gekholemt. a'tsind, hob ikh bloyz eyn tefi'le: ha'le'vay zol ikh, lekhol hapokhes, zikh a'leyn mesakn zayn....


the highest level is to think about yourself
The Sanzer Rav, Rabbi Chaim Halberstam, said one year by the Ne'ile prayer on Yom Kippur:
When I was young, I had a fire in my belly and I believed that I will get the whole world to repent. When I grew up, the fire died down a bit,  I realized I can't change the entire world, but those Jews that live in my town, I can definitetly influence, that they should repent.
Years went by and I caught on that I am asking for too much, I then thought that I will get my own family to repent. Now, that I am nearing the end, I see, that I have been dreaming all my life. Now I have but one prayer. If only I shall, at least, be able to reform myself.....


לחשוב על עצמך
הרב חײם הלברשטאם זצ''ל, האדמו''ר מצאנז, אמר פעם לפני תפילת נעילה: כשהײתי קטן, האש בער בקרבי והאמנתי שאוכל להחזיר למוטב את כל העולם. כשגדלתי קצת, האש נרגע מעט ואמרתי, אמנם את כל העולם כולו לא אצליח להחזיר בתשובה אבל לפחות היהודים שגרים בעײרי, בטח אוכל להשפיע עליהם שיעשו תשובה. שנים עברו, ושמתי לב, שלקחתי על עצמי יותר מדי. חשבתי, שמספיק שאוכל לשנות את בני ביתי ומשפחתי. עכשיו, בסוף ימי, שאני אוחז כבר בנעילה, אני רואה שכל זה היה רק חלום. כרגע, יש לי רק תפילה אחת: הלואי, שאוכל, לכל הפחות, לתקן את עצמי....


Express It In Yiddish Vol 1: Body Language”

500 Yiddish expressions and idioms about the nuances and mannerisms of body language. The body speaks its own language

אַ גוטע וואָך 
Chaim Werdyger
Bringing back the Yiddish language


A proverb is a short, generally known sentence of the folk which contains wisdom, truth, morals, and traditional views in a metaphorical, fixed and memorizable form and which is handed down from generation to generation



No comments:

Post a Comment