Wednesday, January 18, 2017

A Taste of Yiddish 7.16

A Great Gift All Year Round!! YIDDISH Has Gone Meshuga!! Everyone Suddenly Wants To Learn Yiddish!! I Guess Because Yiddish In 10 Lessons Is The Best Yiddish Program On The Market!! Before You Know It, You Might Converse In Yiddish Like A Pro!! Listen To The CD In The Car!! Join The Crowds!!

this week's proverbs
אַז מ'האַקט האָלץ פליען שפּענער

transliterated
az m'hakt holts fli'en shpener

the proverb actually means
when you chop wood, splinters fly

translated to Hebrew
כשחוטבים עצים ניתזים שבבים


another
אַז מ'עסט נישט קײַן קנאָבּל, שפּירט זיך נישט פון מויל

transliterated
az m'est nit kayn knobl, shpirt zikh nit fun moyl

in English
if you don't eat garlic your mouth won't smell foul

in Hebrew
אם לא אוכלים שום אין ריח רע מהפה


lastly
אויבּ דו ווילסט דעם רעגן-בּויגן אין דעם וואָלקן, דאַרפסטו קענען פאַרטראָגן דעם רעגן

transliterated
oyb du vilst dem regn-boygn in dem volkn, darfstu kanen fartrogn dem regn

in English
if you want the rainbow in the cloud, you have to tolerate the rain


in Hebrew
אם אתה רוצה את הקשת בענן, אתה צריך לסבול את הגשם


די פּאַסטקע
אַ מויז האָט געקוקט דורך דער שפּאַרע אין דער וואַנט און געזען דעם פּויער דער בּעל הבּית גרייט צו אַ פּאַסטקע צו כאַפּן מײַז. האָט זי זיך שטאַרק דערשראָקן און אָנגעהויבּן זוכן הילף פון אירע פרײַנד אין הויף.
זי האָט אָנגעטראָפן אין דער הוּן און איר דערציילט פון דער פּאַסטקע. האָט די הון געענטפערט, ,,ס'איז נישט מײַן געשעפט..גיבּ זיך אַליין אַן עצה.''
די מויז האָט ממשיך געווען און אָנגעטראָפן דעם שעפּס: ,,נישטאָ וואָס צו טאָן, איך קען פּרובּירן דאַווענען פאַר דיר.''
איז זי געגאַנגען צו דער קוּ, האָט זי געלאַכט און געזאָגט: ,,ס'איז נישט מער ווי אַ פּאַסטקע פאַר מײַז, וואָס האָט עס מיט מיר צו טאָן ?''

די מויז, טרויעריג און בּאַזאָרגט, איז אַהיימגעגאַנגען. זי האָט געזען דעם טויט פאַר די אויגן. די פּאַסטקע שטייט שוין גרייט צו טאָן איר אַרבּעט.
בּײַ נאַכט האָט זיך געהערט אַ גרויסער טומל..ס'האָט זיך ארײַנגעכאַפּט אַ גיפטיקע שלאַנג אין די פּאַסטקע..די פרוי האָט אים פּרובּירט בּאַפרײַען און ער האָט איר געבּיסן.

די פרוי פונעם פּויער איז קראַנק געוואָרן, און וואָס איז דען בּעסער פאַר אַ קראַנקען ווי אַ וואַרעמער טעלער מיט זופּ. האָט דער פּויער געשאָכטן די הוּן!

אַ סך פרײַנד זענען געקומען בּאַזוכן די פרוי. ס'איז נישט געווען אײַנגענעם. עס פּאַסט נישט. מ'דאַרף דאָך געבּן עפּעס צו עסן.האָט דער פּויער געשאָכטן דעם שעפּס.

נאָך אַ מאָנאַט איז די פרוי געזונט געוואָרן און ער האָט געמאַכט אַ סעודת הודיה פאַר זײַן פרוי פאַר דעם וואָס זי איז געזונט געוואָרן. דערויף, האָט ער געשאָכטן די קוּ.

זע נאָר, ווי דאָס רעדל דרייט זיך!

אויבּ דו הערסט אַז דײַנער אַ פרײַנד איז אין אַ צרה, זאָג נישט, ''וואָס האָט עס צו טאָן מיט מיר..?'' קען אַמאָל זײַן אַז דו מאַכט זיך נישט וויסנדיק און דער מצב קערט זיך אינגאַנצן איבּער.

ווען איינער קומט בּײַ דיר בּעטן הילף, דריי זיך נישט אַוועק פון אים. ווײַז אים אַז אפילו ווען עס האָט נישט צו טון מיט דיר בּיסטו גרייט צו העלפן אָדער כאָטש וויליק צו העלפן.

di past'ke
a moyz hot gekukt durkh der shpa're in der vant un gezen dem poyer, der balabos, greyt tsu a past'ke tsu khapn mayz. hot zi zikh dershrokn un ongehoybn zukhn hilf fun i're fraynd in hoyf.
zi hot ongrtrofn in der hun un ir dertseylt fun der past'ke. hot di hun ge'entfert, “s'iz nit mayn gesheft...gib zik a'leyn an eytse.”
di moyz hot mamshikh geven un ongetrofn dem sheps: “nito vos tsu ton, ikh ken prubirn davenen far dir.”

iz zi gegangen tsu der ku un zi hot gelakht un gezogt: “s'iz nit mer vi a past'ke far mayz, vos hot es mit mir tsu ton?”

di moyz, troyrig un bazorgt, iz a'heym'gegangen. zi hot gezen dem toyt far di oygn. di past'ke shteyt shoyn greyt tsu ton ir arbet.
ba nakht, hot zikh gehert a groyser tuml. `s'hot zikh a'rayngekhapt a giftike shlang in di pastke. di froy hot em prubirt bafray'en un er hot ir gebisn.

di froy funem poyer iz krank gevorn un vos iz den beser far a kranken vi a vare'me teler mit zup? hot der poyer geshokhtn di hun!

A sakh fraynd zene gekumen bazukhn di froy. s'iz nit geven ayngenem. es past nit. m'darf dokh gebn epes tsu esn. hot der poyer geshokhtn dem sheps.

nokh a monat, iz di froy gezunt gevorn un er hot gemakh a sudas ho'do'ye far zayn froy far dem vos zi iz gezunt gevorn. deroyf, hot er geshokhtn di ku.

ze nor, vi dos redl dreyt zikh!

oyb du herst az dayner a fraynd iz in a tso're, zog nit, “vos hot es tsu ton mit mir..” ken amol zayn, az du makhst zikh nit visndik un der matzev kert zikh ingantsn iber.

ven eyner kumt ba dir betn hilf, drey zikh nit a'vek fun em. vayz em az afi'le ven es hot nit tsu ton mit dir, bistu greyt tsu helfn oder khotsh vilik tsu helfn.



The Moustrap
A mouse looked through the crevice in the wall and saw the peasant, the owner of the house, preparing a mouse trap. She panicked and immediately went to seek out help from her friends in the yard.
She met the rooster and told her about the trap. The rooster answered her, “it's not my problem, take care of it on your own.”
The mouse continued and ran into the sheep: “There is nothing to do, I can pray for you.”
She went to the cow, and she laughed at her. “it's not more than a mousetrap, what does this have to do with me?”
The mouse, full of sorrow and worry, went home. She saw death before her eyes. The trap, sitting there, ready to do its job.
That night, a ruckus was heard in the house. A poisonous snake got caught in the mousetrap. The woman of the house tried to free him and he bit her. The peasant's wife became very sick and what better for a sick person than a warm bowl of soup. The peasant slaughtered the rooster.

Many friends came to visit the wife. It's not pleasant. It's not nice. You need to feed the guest. So he slaughtered the sheep.

After month, the wife became healthy again and the peasant made a party in honor of her recovery and to accommodate the guest, he slaughtered the cow.

How the tide has turned!

If you hear that a friend is in trouble, don't say, “what does it have to do with me?” it is very possible, that you ignore it and it all turns around!

When someone come to you for help, don't turn your back on him, show him that even when it has nothing to do with you, you want to help or at least make the effort.


מלכודת עכברים
עכבר אחד הציץ דרך החור שלו בקיר וראה שהאיכר, הבעל הבית הביא מלכודת עכברים, נחרד כולו, החל ללכת לחפש עזרה מחבריו שבחצר..הוא הגיע אל התרנגול וסיפר לו שהכינו לו מלכודת.. ענה לו התרנגול, "זה לא עניני..תסתדר לבד.."המשיך העכבר וניגש אל הכבש: " אין מה לעשות אדון עכבר, רק להתפלל אני יכול אולי לנסות.."הלך אל הפרה וזו צחקה ואמרה..
"
זו רק מלכודת עכברים.. מה לי ולכל זה.."עצוב ומוטרד הלך לביתו, הוא רואה איך מותו קרב, המלכודת כבר מוכנה לפעולה. בלילה נשמע קול רעש גדול.. נתפס נחש ארסי במלכודת.. האשה ניסתה לחלצו והוא הכיש אותה.מיד חלתה אשתו של האיכר, ומה טוב יותר לחולה מאשר מרק עוף.. הלך האיכר ושחט את התרנגול.

הרבה חברים באו לבקר את האשה ולא נעים. מה ניתן להם לאכול. הלך האיכר ושחט את הכבש.לאחר חודש, הבריאה האשה והוא עשה לה מסיבת הודיה. לצורך כך הלך ושחט את הפרה.איך שהגלגל מסתובב!

אם אתה שומע שחברך נמצא במצוקה, אל תאמר " זה לא נוגע לי.."לפעמים כשהחבר בצרה ואתה מתעלם, חלילה יכול המצב להתהפך.אדם שבא לבקש ממך עזרה, אל תסובב לו את הגב, תראה לו שגם כשזה לא נוגע לך אתה רוצה לעזור, לפחות תנסה.


Express It In Yiddish Vol 1: Body Language”

500 Yiddish expressions and idioms about the nuances and mannerisms of body language. The body speaks its own language

אַ גוטע וואָך 
Chaim Werdyger
Bringing back the Yiddish language

A proverb is a short, generally known sentence of the folk which contains wisdom, truth, morals, and traditional views in a metaphorical, fixed and memorizable form and which is handed down from generation to generation


No comments:

Post a Comment