Saturday, October 3, 2015

A Taste of Yiddish 6.3

    Master the Yiddish Language!! 
    Now Easier Than Ever!!
    just got a limited number of store display returns. you can pick them up very economically. Click on the link below.




this week's proverbs
עס זאָל דיך נישט פאַרדריסן וואָס מ'האָט דיך געזידעלט איבּער אַ קלייניקייט פּונקט אַזוי ווי דו זאָלסט זיך נישט פרייען אַז מ'לויבּט דיך איבּער אַ נאַרישיקייט

transliterated
es zol dikh nit fardrisn vos m;hot dikh gezidelt i'ber a kleynikeyt azoy vi du zolst zikh nit freyen tz m'loybt dikh i'ber a narishkeyt

the proverb actually means
you should not be bothered that you were berated over something insignificant just like you shouldn't rejoice that you are being praised over something trivial

translated to Hebrew
זה לא צריך להפריע לך כשנזפו אותך על דבר קטן כמו שזה לא ישמח אותך כשמישהו משבח אותך על דבר טריויאלי (פשוט)


let's define it better
שפּײַז קאָכט דער טאָפּ און כּבוד קריגט דער טעלער


transliterated
shpayz kokht der top un koved krigt der teller


in English
the foods is cooked in the pot yet the plate gets the credit


in Hebrew
אוכל מבשלים בסיר והכבוד ניתן לצלחת



similarly
דער זעלנער גייט אין קריג און דער קעניג איז דער העלד


transliterated
der zelner geyt in krig un der kenig iz der held


in English
The soldiers fight, and the kings are heroes.

In Hebrew
החיילים יוצאים למלחמה והמלכים נקראים גיבורים


Here is the opposite scenario

טוביה זינדיקט און זיגוד כאַפּט קלעפּ
די רבּנן האָבּן אַזוי געלערענט: דרײַ סאָרטן מענטשן האָט דער אייבּערשטער פײַנט: איינער וואָס רעדט מיטן מויל אַזוי און אין הארצן טראַכט ער עפּעס אַנדערש; איינער וואָס קען עדות זאָגן און אַרויסהעלפן אַ מענטשן וואָס איז אין אַ צרה און טוט דאָס נישט; איינער וואָס האָט געזען זײַן פרײַנד טאָן אַ נישט שיינע זאַך און קומט אַלץ אַן איינציקער עדות זאָגן אויף אים.
האָט אַמאָל פאַסירט אַז טוביה האָט געזינדיקט איז געקומען זיגוד, איינער אַליין, און האָט עדות געזאָגט קעגן אים. האָט רב פּפּא דעם עדות אָנגעשלאָגן. זאָגט דער עדות,

''טוביה זינדיקט און זיגוד קריגט די קלעפּ!'' היתּכן?
האָט אים רב פּפּא געענטפערט, “אַן איינציקער עדות איז נישט בּאַגלייבּט און ווען איינער אַליין קומט און דערציילט שלעכטס אויף אַ צווייטן, לאָזט ער אויף אים אַרויס אַ שם רע, סתּם אין דער וועלט אַרײַן, און טאַקע דערפאַר איז דיר געקומען די קלעפּ.''

Tuvye zindikt un Zigud khapt klep
di rabonon hobn azoy gelernt: dray sortn mentshn hot der eybershter faynt:
eyner vos redt mitn moyl a'zoy un in hartsn trakht er e'pes andersh; eyner vos ken eydes zogn un a'royshelfn a mentshn vos iz in a tso're un tut dos nit; eyner vos hot gezen zayn frayn ton a nit shey'ne zakh un kumt alts an eyntsi'kn ey'des, zogn af em.
hot a'mol pasirt az Tuvye hot gezindikt, iz gekumen Zigud, eyner a'leyn, un hot eydes gezogt kegn em. hot Rav Pu'pe den ey'des on'geshlogn. Zogt der ey'des, Tuvye zindikt un Zigud krigt di klep! hayitokhn?

Hot em Rav Pu'pe ge'entfert, “an eyntsiker eydes iz nit bagleybt un ven eyner a'leyn kum un dertseylt shlekhts af a tzveytn, lozt er af em a'roys a shem ra (a shlekhter nomen) in der velt a'rayn un ta'ke derfar iz dir gekumen di klep.

Tuvia sinned and Zigud is punished
Three the Holy One, blessed be He, hates: he who speaks one thing with his mouth and another thing in his heart; and he who possesses evidence concerning is neighbour and does not testify for him; and he who sees something indecent in his neighbour and testifies against him alone.4 As it once happened that Tobias sinned and Zigud alone came and testified against him before R. Papa, [whereupon] he had Zigud punished.

Tobias sinned and Zigud is punished!’

he exclaimed , ‘Even so,’ Rav Papa answered, ‘for it is written, “one witness shall not rise up against a man”, whereas you have testified against him alone: you merely bring him into ill repute and that is why you were punished.

טוביה חטא וזיגוד קיבל מכות
תנו רבנן: שלושה סוגי אנשים הקב''ה שונא: אחד שהוא אחד בפה ואחד בלב; אחד שיכול להעיד לטובת הזולת כשהוא בצרה ואינו עושה זאת; אחד שראה חבירו מתנהג שלא כהוגן ובא להעיד נגדו כיחיד, לבד.
קרא פעם שטוביה חטא וזיגוד בא, כעד אחד, והעיד נגדו. רב פפא נתן מכות לעד. אז העד

אמר: טוביה חטא וזיגוד מקבל מכות? היתכן?

ענה לו רב פפא, “עד אחד אינו נאמן להעיד כתוב בתורה, ובאם אחד בא ןמדבר רע על חברו הוא נקרא מוציא שם רע, ודוקא בגלל זה הגיע לך מכות.

Yiddish In 10 Lessons”
workbook and CD's
NOW AVAILABLE

A QUICK AND EASY WAY TO LEARN YIDDISH

אַ גוט קוויטל

Chaim Werdyger
Bringing back the Yiddish language





A proverb is a short, generally known sentence of the folk which contains wisdom, truth, morals, and traditional views in a metaphorical, fixed and memorizable form and which is handed down from generation to generation



No comments:

Post a Comment