Saturday, September 26, 2015

A Taste of Yiddish 6.2

Master the Yiddish Language!! 
Now Easier Than Ever!!
just got a number of store display returns. you can pick them up very economically. Click on the link below.

http://www.amazon.com/Yiddish-Lessons-Home-Study-Program/dp/1628471050






this week's proverb
ער מיינט ער איז פרומער פון פּויפּס

transliterated
er meynt er iz frumer fun poyps

the proverb actually means
he thinks he is holier than the pope

translated to Hebrew
הוא חושב שהוא יותר קדוש מהאפפיור


here's another
אַז מען אַנטלויפט פון אַ בּרענעדיקע הויז שטעלט מען זיך נישט אָפּ קושן די מזוזה

transliterated
az men antloyft fun a brenedi'ke hoyz shtelt men zikh nit op kushn di mezu'ze

in English
fleeing a burning house, you don't stop to kiss the mezzuzah

in Hebrew
כשבורחים מדליקה בבית, לא נעצרים לנשק את המזוזה



Yiddish In 10 Lessons”
workbook and CD's
NOW AVAILABLE

A QUICK AND EASY WAY TO LEARN YIDDISH

אַ גוט קוויטל

Chaim Werdyger
Bringing back the Yiddish language





A proverb is a short, generally known sentence of the folk which contains wisdom, truth, morals, and traditional views in a metaphorical, fixed and memorizable form and which is handed down from generation to generation

Thursday, September 24, 2015

Yiddish Expressions 3.2

    Master the Yiddish Language!! 
    Now Easier Than Ever!!
    just got a number of store display returns. you can pick them up very economically. Click on the link below.


    Express It In Yiddish:
herein lies the reason, the truth of the matter, this is the point, the sense, the reasoning, the logic, this is the crux of the problem, the heart of the matter
    זה הענין, זאת הסיבה האמתית, זה לב הענין, זהו עצם העניין, בזה יש את כל הבעיה




דאָ ליגט דער הונט בּאַגראָבּן

do ligt der hunt ba'grobn

this is where the dog is buried

פה קבור הכלב



Yiddish is rich with expressions. In fact, sometimes the same phrase can be said in a number of different ways. I try to bring the unique ones, where it is is not obvious from the literal translation what the expression means

Saturday, September 19, 2015

A Taste of Yiddish 6.1 (Beginning of the 6th Year)

Master the Yiddish Language!! 
Now Easier Than Ever!!
just got a number of store display returns. you can pick them up very economically. Click on the link below.




this week's proverb
אַ שיינע מענטשליכע זעל צו געפונען איז אַ גרויסע געווינס; אַ שענער געווינס איז, די זעלבּע אויפצוהאַלטן; דאָס שענסטע און שווערסטע געווינס איז אַ פאַרלוירענע נשמה צו ראַטעווען

transliterated
a sheyne mentshlekhe zel tsu gefunen iz a groyse gevins; a shener gevins iz di zelbe uf'tsuhaltn; dos shenste un shverste gevins iz a farloyre'ne nesho'me tsu ra'teven

the proverb actually means
to find a decent human soul is a great achievement; a greater feat is to maintain it; the greatest and hardest accomplishment is to save a lost soul (to fix a broken soul)

translated to Hebrew
למצוא נשמה אנושי יפה זה הישג גדול; הצלחה יותר גדולה הוא להשגיח עליה; הנצחון הכי יפה וקשה, הוא להציל נשמה אבודה

Yiddish In 10 Lessons”
workbook and CD's
NOW AVAILABLE

A QUICK AND EASY WAY TO LEARN YIDDISH

אַ גמר חתימה טובה און אַ גוט געבענטשט יאָר

Chaim Werdyger
Bringing back the Yiddish language



A proverb is a short, generally known sentence of the folk which contains wisdom, truth, morals, and traditional views in a metaphorical, fixed and memorizable form and which is handed down from generation to generation

Thursday, September 17, 2015

Yiddish Expressions 3.1 (New Year)

Master the Yiddish Language!! 
Now Easier Than Ever!!
just got a number of store display returns. you can pick them up very economically. Click on the link below.

Express It In Yiddish:

A description of someone big and tall, towering, colossal

בן אדם גדול, ענקי, כביר, אדיר, רב גבוה



גרויס ווי עוג מלך הבשן

groys vi oyg melekh haboshon

As big as Og the King of Bashan*

גדול כמו עוג מלך הבשן



*Og according to The Torah, was an Amorite king of Bashan who, along with his army, was slain by Moses and his men at the battle of Edrei.
Og is mentioned in Jewish literature as being alive from the time of Noah up until the time of his death in battle with the Israelites. It is also written in the Midrash that he had a special compartment in Noah's Ark just for him. Aggadah suggests an alternative to this; that he sat upon the top of the ark, riding out the flood for the duration of the storm from this location.
Og is introduced in the Book of Numbers. Like his neighbor Sihon of Heshbon, whom Moses had previously conquered at the battle of Jahaz he was anAmorite king, the ruler of Bashan, which contained sixty walled cities and many unwalled towns, with his capital at Ashtaroth (probably modern Tell Ashareh, where there still exists a 70-foot mound).
The Book of Numbers, Chapter 21, and Deuteronomy, Chapter 3, continues:
"Next we turned and went up along the road toward Bashan, and Og king of Bashan with his whole army marched out to meet us in battle at Edrei." Moses speaks: "The LORD said to me, "Do not be afraid of him, for I have handed him over to you with his whole army and his land. Do to him what you did to Sihon king of the Amorites, who reigned in Heshbon ... So the LORD our God also gave into our hands Og king of Bashan and all his army. We struck them down, leaving no survivors." ... "At that time we took all his cities, there was not one of the sixty cities that we did not take from them—the whole region of Argob, Og's kingdom in Bashan ... destroying every city, men, women and children ... But all the livestock and the plunder from their cities we carried off for ourselves."
Og's destruction is told in Psalms 135:11 and 136:20 as one of many great victories for the nation of Israel, and the book of Amos2:9 may refer to Og as "the Amorite" whose height was like the height of the cedars and whose strength was like the oaks.



Yiddish is rich with expressions. In fact, sometimes the same phrase can be said in a number of different ways. I try to bring the unique ones, where it is is not obvious from the literal translation what the expression means


Yom Kippur Through Prayer and Song


Selichot* and Songs From Yom Kippur

Fascinating rendition of Selichot - Kol Nidre & 2 More




Kol Nidre Original Text
כָּל נִדְרֵי וֶאֱסָרֵי וּשְׁבוּעֵי וַחֲרָמֵי וְקוֹנָמֵי וּקְנָסֵי וְכִנּוּיֵי, דְּאִנְדַּרְנָא וּדְאִשְתַּבַּעְנָה דְאַחֲרִימְנָא וּדְאסַרְנָא עַל נַפְשָׁתָנָא, מִיוֹם כִּפּוּרִים זֶה עַד יוֹם כִּפֻּרִים הַבָּא עָלֵינוּ לְטוֹבָה - בְּכֻלְּהוֹן אִיחֲרַטְנָא בְהוֹן. כֻּלְּהוֹן יְהוֹן שָׁרָן, שְׁבִיקִין, שְׁבִיתִין, בְּטֵלִין וּמְבֻטָּלִין, לָא שְּרִירִין וְלָא קַיָּמִין. נִדְרָנָא לָא נִדְרֵי וֶאֱסָרָנָא לָא אֱסָרֵי וּשְׁבוּעָתָה לָא שְׁבוּעוֹת.

כּל נדרי אויף יידיש
אַלע נדרים און אַלע איסורים און אַלע חרמות (דאָס הייסט ווען איינער זאָגט דאָס בּרויט זאָל אויף מיר אסור זײַן ווי חרם) אָדער וואָס מען זאָגט מיט דעם לשון פון קונם אָדער קנס אָדער מיט אַנדערע צו נעמען וואָס נדרים ווערן גערופן דאָס וואָס מיר וועלן אַ נדר טאָן און דאָס וואָס מיר וועלן שווערן און וואָס מיר וועלן אסור מאַכן אויף זיך פון הײַנטיקן יום כּפּור אָן בּיז אין דעם יום כּפּור וואָס וועט קומען איבֹּער אַ יאָר אויף אונדז צום גוטן. אויף די אַלע האָבּן מיר שוין חרטה זיי אַלע זאָלן מותּר זײַן זיי זאָלן אַלע זײַן פאַרגעבּן. זיי זאָלן זײַן פאַרשטערט זיי זאָלן זײַן בּטל ומבוטל זיי זאָלן נישט האָבּן קײַן האַפט און קײַן קיום. אונדזער נדר זאָל קײַן נדר נישט זײַן און אונדזער איסור זאָל קײַן איסור זײַן און אונזער שבועה זאָל קײַן שבועה נישט זײַן
 
Kol Nidre transliterated
a'le nedorim un a'le i'surim un a'le kharomes (dos heyst ven eyner zogt 'dos broyt zol af mir o'sur zayn vi kheyrem') o'der vos men zogt mit dem loshn fun koynom o'der knas t'der mit an'de're tsu nemen vos nedorim vern gerufn dos vos mir veln a neder ton un dos vos mir veln shvern un vos mir veln oser makhn af zikh fun hayntikn yom kiper on biz in dem yom kiper vos vet kumen i'ber a yor af undz tsum gutn. af di a'le hobnmir shoyn kharote, zey a'le zol mutr zayn, zey zoln a'le zayn fargebn. zey zoln zayn farshtert, zey zol zayn botl u'mevutl, zey zoln nit hobn kayn haft un kayn kiyem. undzer neder zol kayn neder nit zayn un undzer iser zol kayn i'ser zayn un undzer shvu'e zol kayn shvu'e nit zayn

Kol Nidrei translated to English
All vows, and prohibitions, and oaths, and consecrations, and konams and konasi and any synonymous terms, that we may vow, or swear, or consecrate, or prohibit upon ourselves, from this Day of Atonement until the Day of Atonement that will come for our benefit. Regarding all of them, we repudiate them. All of them are undone, abandoned, cancelled, null and void, not in force, and not in effect. Our vows are no longer vows, and our prohibitions are no longer prohibitions, and our oaths are no longer oaths

כל נדרי בעברית
כל נדרים ואיסורים ושבועות וחרמות וקונמות וקנסות וכינויים, שנדרנו ושנשבענו ושהחרמנו ושאסרנו על נפשותינו מיום כיפורים זה עד יום כיפורים הבא עלינו לטובה - בכולם התחרטנו בהם; כולם יהיו מותרים, עזובים, מושבתים, בטלים ומבוטלים, לא שרירים ולא קיימים. נדרינו אינם נדרים ואיסורינו אינם איסורים ושבועותינו אינן שבועות


Selichot are Jewish penitential poems and prayers, especially those said in the period leading up to the High Holidays.
Kol Nidrei is an Aramaic declaration recited in the synagogue before the beginning of the evening service on every Yom Kippur, the Day of Atonement. Though not a prayer, this dry legal formula and its ceremonial accompaniment have been charged with emotional undertones since the medieval period, creating a dramatic introduction to Yom Kippur on what is often dubbed "Kol Nidrei night". It is written in Aramaic, not Hebrew. Its name is taken from the opening words, meaning ”all vows”. The term Kol Nidrei refers not only to the actual declaration, but is also popularly used as a name for the entire Yom Kippur evening service.





Sunday, September 13, 2015

A Blessing For The New Year (5776)

Master the Yiddish Language!! 
Now Easier Than Ever!!



As the New Year 5776 is fast approaching  (Sept. 14-15 2015) I would like to repeat the blessings that I post every year:

Blessings are usually reserved for the priests. I am not a high priest nor a regular priest. I am but a “poshiter Yid” an ordinary Jew.
In tractate Megillah 15A the Talmud states in the name of Rabbi Eliezer ben Chanina,
Let not the blessing of an ordinary man be lightly esteemed in your eyes”.

To all my treasured subscribers and friends who have been receiving my Free Weekly Taste of Yiddish, and those who have yet to sign up, (atasteofyiddish@gmail.com) I would like to wish, as an ordinary person, the blessing and prayer that the High Priest recited (alphabetically) when he came out from the Holy of Holy's in the Temple in Jerusalem on Yom Kippur

יהי רצון מלפניך האלקינו ואלקי אבותינו
ס'זאָל זײַן דײַן ווילן ג-ט אונדזער ג-ט און דער ג-ט פון אונדזערע עלטערן
sol zayn dayn viln Got undzer Got un der Got fun undzere eltern
may it be your will, Hashem, our G-d and the G-d of our forefathers

שתהא השנה הזאת הבאה עלינו ועל כל עמך בית ישראל
אַז דאָס יאָר וואָס קומט אויף אונדז און אויף דײַן יידישן פאָלק ישראלזאָל זײַן
az dos yor vos kumt af undz un af dayn Yidishn folk Yisroel zol zayn
that this year that is coming upon us & upon all the nation of Israel, should be

שנת אוצרך הטוב תפתח לנו,
אַ יאָר וועלכע דו וועסט אונדז אויפעפענען דײַנע אוצרות
a yor velkhe du vest undz ufefenen dayne oytsres
a year in which You open Your treasures for us

שנת אוסם,
אַ יאָר פון שפעזעט
a yor fun shefa, zet
a year of abundance

שנת ברכה,
אַ יאָר וואָס מיר זאָלן געבּענטשט ווערן
a yor vos mir zoln gebentsht vern
a year of blessing

שנת גזרות טובות מלפניך,
אַ יאָר וואָס דו זאָלסט אַרויסגעבּן גוטע גזרות
a yor vos du zolst aroysgebn gute gezeyres
a year of beneficial decrees from before you

שנת דגן תירוש ויצהר,
אַ יאָר פון ווייץווײַן און בּוימל
a yor fun veyts, vayn un boyml
a year of grain, wine and oil

שנת הרוחה והצלחה וקימים,
אַ יאָר פון פאַרבּרייטונגגליק און שטענדיקייט
a yor fun farbreytung, glik un shtendikeyt
a year of expansiveness, success and permanence

שנת ועוד בית מקדשיך,
אַ יאָר פון אַ צוזאַמענקלײַבּונג אין דײַן הייליק הויז
a yor fun a tsuzamenklaybung in dayn heylik hoyz
a year of assembly in Your Holy Temple

שנת זול,
אַ יאָר פון בּיליקע פּרײַזן
a yor fun bilike prayzn
a year of affordable prices

שנת חיים טובים מלפניך,
אַ יאָר ווי דו וועסט אונדז שענקען אַ גוט לעבּן
a yor vi du vest shenken a gut lebn
a year of good life from before You

שנת טלולה וגשומה אם שחונה
אַ יאָר פון טוי און רעגענס אויבּ ס'וועט זײַן הייס
a yor fun toy un regens oyb s'vet zayn heys
a year that is dewy and rainy, if it is hot (warm temperatures)

שנת ימתיקו מגדים את תנובתם
אַ יאָר ווען די בּעסטע פרוכטן וועלן זיס מאַכן דעם שניט
a yor ven di beste frukhtn veln zis makhn dem shnit
a year when choice fruits sweeten their produce

שנת כפרה על כל עונותינו
אַ יאָר ווען אַלע אונדזערע זינד וועלן פאַרגיבּן ווערן
a yor ven ale undzere zind veln fargibn vern
a year of atonement of all our iniquities

שנת לחמנו ומימינו תברך
אַ יאָר וואָס אונדזער בּרויט און וואַסער וועלן געבּענטשט ווערן
a yor vos undzer broyt un vaser veln gebentsht vern
a year in which You will bless our food and our drink

שנת משא ומתן
אַ יאָר פון האַנדלען
a yor fun handlen
a year of commerce

שנת נבוא לבית מקדשינו
אַ יאָר ווי מיר וועלן קענען קומען אין אונדזער בּית המקדש
a yor vi mir veln kenen kumen in undzer beys hamikdosh
a year when we can come to our Holy Temple

שנת שֹבע
אַ יאָר פון זעט
a yor fun zet
a year of prosperity

שנת ענג
אַ יאָר פון פארגעניגן
a yor fun fargenign
a year of delight

שנת פרי בטננו ופרי אדמתנו תברך
אַ יאָר ווי די פרוכט פון אונדזער בּויך און די פרוכט פון אונדזער ערד וועלן זײַן געבּענטשט
a yor vi di frukht fun undzer boykh un di frukht fun undzer erd veln zayn gebentsht
a year in which You will bless the fruit of our womb & the fruit of our land

שנת צאתנו ובואנו תברך
אַ יאָר ווי דו וועסט בּענטשן אונדזער גיין און קומען
a yor vi du vest bentshn undzer geyn un kumen
a year in which You will bless our going and coming

שנת קהלנו תושיע,
אַ יאָר פון הילף פאַר אונדזערע קהילות
a yor fun hilf far undzere kehiles
a year in which You will save our community

שנת רחמיך יכמרו עלינו
אַ יאָר ווי דו וועסט זיך דערבּאַרעמען אויף אונדז מיט דײַן מיטלײַד
a yor vi du vest zikh derbaremen af undz mit dayn mitlayd
a year in which Your compassion will be stirred upon us

שנת שלום ושלוה
אַ יאָר פון פרידן און רואיקייט
a yor fun fridn un ru'ikeyt
a year of peace and tranquility

שנה שתוליכנו קוממיות לארצנו
אַ יאָר וואָס דו זאָלסט אונדז פירן מיט אַ דערהויבּענע שטאָלצקייט צו אונדזער לאַנד
a yor vos du zolst undz firn mit a derhoybene shtoltskeyt tsu undzer land
a year in which You will lead us with upright pride to our land

שנה שלא תפיל אשה את פרי בטנה,
אַ יאָר וואָס קײַן שום פרוי וועט נישט מפּיל זײַן
a yor vos kayn shum froy vet nit mapil zayn
a year that no woman will miscarry the fruit of her womb

שנה שתעלנו שמחים לארצנו
אַ יאָר ווען דו וועסט אונדז ארויפבּרענגען פריילעכערהייט צו אונדזער לאַנד
a yor ven du vest undz arufbrengn freylekherheit tsu undzer land
a year in which you will bring us up joyously to our land

שנה שלא יצטרכו עמך בית ישראל זה לזה ולא לעם אחר,
אַ יאָר ווי דאָס יידישע פאָלק זאָל נישט דאַרפן אָנקומען איינער צום צווייטן און נישט צו קײַן אַנדער פאָלק
a yor vi dos Yidishe folk zol nit darfn onkumen eyner tsum tsveytn un nit tsu kayn ander folk
a year in which Your people Israel need not be dependent upon one another or upon another people

בתתך ברכה במעשה ידיהם
ווען דו בּאַשענקסט זיי מיט אַ בּרכה אין זייער אַרבּעט
ven du bashenkst zey mit a brokhe in zeyer arbet
as You bestow blessing upon their handiwork


Wishing You the 3 H's For the New Year
Health
Happiness
and a Hefty Wallet
אַ כּתיבה וחתימה טובה און אַ גוט
געבּענטשט יאָר


Yiddish In 10 Lessons”
workbook and CD's
NOW AVAILABLE

A QUICK AND EASY WAY TO LEARN YIDDISH

http://conversationalyiddish.com/learn/workbook-and-cd/

Chaim Werdyger
Bringing back the Yiddish language
(if for some reason you stop receiving the emails, just check your spam. To avoid that from happening, just add my email address to your address book or send me an email)

A proverb is a short, generally known sentence of the folk which contains wisdom, truth, morals, and traditional views in a metaphorical, fixed and memorizable form and which is handed down from generation to generation