Saturday, January 31, 2015

A Taste of Yiddish 5.19

Master the Yiddish language with
"Yiddish In 10 Lessons"

this week's proverb
אַלע זענען טאַקע פונעם זעלבּן טייג געקנויטן אָבּער נישט אין זעלבּן אויוון געבּאַקן

a'le zenen ta'ke funem zelbn teyg geknoytn o'ber nit in zelbn oyvn gebakn

the proverb actually means
all are kneaded from the same dough but not baked
in the same oven

translated to Hebrew
אמנם כולם נלשו מאותה עיסה אבל לא נאפו באותו תנור

א מעשה
חסידים זענען אַמאָל געפאָרן צו זייער רבּי'ן ר' בּונים פון פּשיסחא אויף שבּת. אויפן וועג האָבּן זיי געכאַפּט אַ שמועס מיטן בּעל עגלה. ער פרעגט זיי ווי זיי פאָרן און זיי ענטפערן קײַן פּשיסחא. ער האָט זיך נאָכגעפרעגט ווער דער ראַבּינער איז און זיי האָבּן אים געזאָגט. רופט זיך אָן דער בּעל עגלה צו די חסידים, “אָה, בּונים! איך קען אים זייער גוט. שיק אים אַ גרוס פון יענקל דער בּעל עגלה און דערמאַן אים אַז ווען מיר זענען געווען קינדער זענען מיר געשלאָפן אין איין בּעט.”
זיי זענען געקומען צום רבּי'ן אויף שבּת און ער הייבּט זיי אָן אויספאָרשן פון וואַנעט זיי זענען געקומען, ווי אַזוי זענען זיי געקומען, ווער האָט זיי געבּרענגט. ער האָט אַזוי פיל שאלות געפרעגט בּיז ער האָט בּײַ זיי אַרויסגעצויגן די מעשה מיטן בּעל עגלה.
"וואָס גענוי האָט דער בּעל עגלה געזאָגט?'' האָבּן זיי גענטפערט אַז ער שיקט אַ גרוס און האָט געהייסן איבּערגעבּן פאַרן רבּין אַז זיי זענען געשלאָפן אין איין בּעט אַלץ קינד.
האָט דער רבּי געגעבּן אַ זאָג, “יאָ יאָ מיר זענען טאַקע געשלאָפן אין איין בּעט. נאָר ער האָט זיך געדרייט אויף אַהין און איך האָבּ מיך געדרייט אויף אַהער.....!”

chasidim zenen amol geforn tsu zeyer rebn R' Simkha Bunim fun Pshiskhe af shabes. afn veg hobn zey gekhapt a shmues mitn bal ago'le. er fregt zey vi zey forn un zey entfern kayn Pshiskhe. er hot zikh nokhgefregt ver der rabiner iz un zey hobn em gezogt. ruft zikh on der bal ago'le tsu di khasidem, “ohh, Bunim! ikh ken em zeyer gut. shik em a grus fun Yankl der bal ago'le un derman em az ven mir zenen geven kinder zenen mir geshlofn in eyn bet!”
zey zenen gekumen tsum rebn af shabes un er heybt zey on oysforshn fun vanet zey zenen gekumen, vi azoy zenen zey gekumen. er hot azoy fil shay'les gefregt biz er hot ba zey a'roysgetsoygn di may'se mitn bal ago'le. “vos genoy hot der bal ago'le gezogt”? hobn zey ge'entfert az er shikt a grus un hot geheysn ibergebn farn rebn az zey zenen geshlofn alts kind in eyn bet.
hot der rebe gegebn a zog, “yo, yo mir zenen ta'ke geshlofn in eyn bet, nor er hot zikh gedreyt af a'hin un ikh hob mikh gedreyt af a'her...”

translated to Yiddish
A group of Chassdim were travelling to their Rabbi, Reb Simcha Bunim of Pshischa to spend Shabbos with him. On the way they were chatting with the coachman. He asked them where they were going and they told him they are travelling to Pshischa to see the Rebbe. He inquired about their Rebbe and they told him. The coachman says to the Chassidim, “Ah, Bunim, I know him very well. Send him my best regards and remind him that when we were kids, we slept in the same bed.”
The arrived before Shabbos and went to see the Rebbe. He began to inquire where they're from, how they got there. He questioned them so long until they told him the story of the wagoner.
"What exactly did the coachman tell you?” So they told the Rebbe that the coachman sends his regards and wanted us to remind the Rebbe that when they were kids they slept in the same bed.
To that the Rebbe responded, “Yea, yea we indeed slept in the same bed. However, he turned to one side and I turned to the other side....

חסידים פעם נסעו לרבי ר' שמחה בונים מפשיסחה נסיעה לשבת. בדרך התפתח דו שיח עם העגלון. הוא שאל אותם לאן הם נוסעים והם ענו לו לפשיסחה. הוא התעניין על הרבי שם והם סיפרו לו שזה האדמו''ר מפשיסחה. אמר להם העגלון, "אה, בונים. אני מכיר אותו טוב מאוד. תשלח לו דרישת שלום מיענקל העגלון ותזכיר לו שכשהיינו ילדים ישננו יחד במיטה אחת.”
הגיעו לרבי לשבת. הוא התחיל לחקור אותם מאיפה הם באו, איך הגיעו, מי הביא אותם. הוא שאל כל כך הרבה שאלות עד שהוציא מהם את הסיפור עם העגלון.
"מה בדיוק אמר לכם העגלון?” הם ענו שהוא שולח דרישת שלום וביקש להזכיר לרבי, שכשהם היו ילדים הם ישנו יחד במיטה.
הרבי ענה כלאחר יד, ''כן, כן אמנם ישננו במיטה אחת, אבל הוא הסתובב לשם ואני הסתובבתי לכאן.....

Yiddish In 10 Lessons”
workbook and CD's


אַ גוטע וואָך

Chaim Werdyger
Bringing back the Yiddish language
(if for some reason you stop receiving the emails, just check your spam. To avoid that from happening, just add my email address to your address book or send me an email)

A proverb is a short, generally known sentence of the folk which contains wisdom, truth, morals, and traditional views in a metaphorical, fixed and memorizable form and which is handed down from generation to generation

No comments:

Post a Comment