Monday, April 25, 2016

A Taste of Yiddish 4.33

Yiddish In 10 Lessons!! Give the Gift of Continuity!!
Stay Connected To The Jewish Culture Through YIDDISH!!


this week's proverbs
ער פאַרשטייט עס בּײַם דריטן מאָל אויפן ווינק

transliterated
er farshteyt bam dritn mol afn vink

translated to English
he understands it after ׂ(being explained) after being hinted the third time
translated to Hebrew
הוא מבין בפעם השלישית ברמז


here's another
אַ קלוגער פאַרשטייט פון איין וואָרט, צוויי

transliterated
a kluger farshteyt fun eyn vort, tsvey

in English
a wise man understands from one word, two

in Hebrew
פיקח מבין ממילה אחת, שתים


and the last one
גאָרנישט איז צו שווער; מ'דאַרף נאָר קענען

transliterated
gornit iz tsu shver; m'darf nor kenen

in English
nothing is too hard; all you need is to know how

in Hebrew
שום דבר לא קשה, רק צריך לדעת איך


לערנען גמרא (גיט אַ שמייכל)
אַ גלח זאָגט צום רב, “איך האָבּ זיך אַ סך געלערענט פון אײַך, נאָר איין זאַך האָבּ איך שטאַרק געוואָלט לערנען און איר ווילט מיך נישט אויסלערנען; איך וויל איר זאָלט מיט מיר לערנען גמרא.

זאָגט אים דער רב, “איר זענט אַ גוי און איר האָט אַ גוייִשן קאָפּ און ס'איז נישטאָ קײַן שאַנס אַז איר וועט קענען פאַרשטיין די גמרא.''

ער האָט זיך אַזוי לאַנג געבּעטן בּיז דער רב האָט מסכּים געווען

דער רב זאָגט צום גלח, ''איך וועל מיט אײַך לערנען גמרא מיט איין תּנאי אַז איר וועט מיר ענטפערן ריכטיק אויף איין פראַגע.''

''גוט,'' זאָגט דער גלח. ''וואָס איז די שאלה?''

פרעגט אים דער רב, ''צוויי מענטשן זענען אַראָפּגעפאַלן דורכן קוימען. איינער איז אַרויס מיט אַן אײַנגעריסטן פּנים דער צווייטער אינגאַנצן ריין, וועלעכער פון די בּיידע גייט זיך אָפּוואַשן?''

''זייער פּשוט,'' ענטפערט דער גלח. "דער שמוציקער וואַשט זיך אָפּ און דער ריינער נישט.''

''איך האָבּ אײַך געזאָגט אַז איר וועט נישט מצליח זײַן.'' מאַכט דער רב. פּונקט פאַרקערט; דער ריינער קוקט אויפן שמוציקן, מיינט ער אַז ער איז אויכעט שמוציק, וואַשט ער זיך אָפּ דאָס פּנים. דער אײַנגעריסטער ווידער, קוקט אויפן ריינעם און וואשט זיך נישט אָפּ.''

"אַהה, אויף דעם האָבּ איך נישט געטראַכט,'' רופט זיך אָפּ דער גלח. ''איך פאַרשטיי שוין, פרעגט מיך נאָך אַ קשיא, וועט איר שוין זען אַז איך קען.''

''נו, גוט, גוט. איך פרעג אײַך שוין,'' זאָגט דער רב. ''צוויי מענטשן זענען אַראָפּגעפאַלן דורכן קוימען. איינער איז אַרויס אײַנגעריסט דער צווייטער אינגאַנצן ריין, ווער פון די בּיידע גייט זיך אָפּוואַשן?''

''גאַנץ אײַנפאַך'' דערקלערט דער גלח מיט אַ זיכערקייט. ''דער זויבּערער קוקט אויפן בּרודיקן און טראַכט זיך אַז ער איז אויך אײַנגעריכט, גייט ער זיך אָפּרייניקן. דער אײַנגעריסטער קוקט אויפן זויבּערן און מיינט ער איז אויך ריין און וואַשט זיך נישט אָפּ.''

''איר פאַרשטייט ווײַטער נישט.'' זאָגט אים דער רב. ''איך האָבּ אײַך בּאַלד געזאָגט אַז איר וועט דאָס נישט קענען בּאַגרייפן. דער ריינער קוקט אין שפּיגל און זעט אַז ער איז זויבּער און גייט זיך נישט אָפּוואַשן. דער שמוציקער, קוקט אין שפּיגל און זעט אַן אײַנגעריסט פּנים און גייט זיך גלײַך אָפּוואַשן.''

"אָבּער איר האָט גאָרנישט געזאָגט אַז ס'איז דאָרט געווען אַ שפּיגל,'' טענה'ט זיך מיט אים דער גלח.

"
דאָס איז טאַקע וואָס איך האָבּ אײַך געזאָגט,” רופט זיך אָפּ דער רב, "אַז איר זענט אַ גוי און איר וועט נישט פאַרשטיין; לויט די גמרא דאַרף מען נעמען אַלע פאַלן אין בּאַטראַכט.”

"נו, שוין.” האָט דער גלח אַ קרעכץ געטאָן. "פּרובּירט נאָך איין מאָל. יעצט וועט איר שוין זען אַז איך קען אויך אַזוי ווי איר.''

"דאָס איז דאָס לעצטע מאָל,” מאַכט דער רב. ''צוויי מענטשן זענען אַראָפּגעפאַלן דורכן קוימען. איינער איז אַרויס אַן אײַנגעריסטער, דער צווייטער אינגאַנצן ריין, ווער פון די בּיידע גייט זיך אָפּוואַשן?''
"דאס איז זייער פּשוט,'' שמייכעלט צו אים דער גלח. ''טאָמער איז נישטאָ דאָרט קײַן שפּיגל, קוקט דער ריינער אויפן שמוציקן און מיינט ער איז אויכעט שמוציק און שווענקט זיך אָפּ דאָס פּנים. דער שמוציקער קוקט אויפן ריינעם, זעט ער איז ריין, און דענקט ער איז אַודאי אויך ריין און וואַשט זיך נישט אָפּ. איז אָבּער יאָ דאָ אַ שפּיגל; דער ריינער קוקט אין שפּיגל, זעט ער איז ריין און גייט זיך אַוועק, דער שמוציקער קוקט אין שפּיגל, זעט ער איז שמוציק און גייט זיך אָפּרייניקן.''

''עס וועט אייך גאָרנישט העלפן, איר וועט שוין קײַן גמרא נישט קענען'' זאָגט אים דער רב. ''אפשר קענט איר מיר דערקלערן ווי ס'איז מעגליך אַז צוויי מענטשן זאָלן אַראָפּפאַלן פון דעם זעלבּן קוימען און איינער זאָל אַרויסקומען שמוציק און דער אַנדערער ריין!?''



lernen ge'mo're (humor)
a galekh zogt tsum rov, “ikh hob zikh a sakh gelerent fun aykh, nor eyn zakh hob ikh shtark gevolt lernen un ir vilt mikh nit oyslernen; ikh vil ir zolt mit mir lernen ge'mo're.”

zogt em der rov, “ir zent a goy un ir hot a goyishn kop un s'iz nito kayn shans az ir vet kenen farshteyn di ge'mo're.”

er hot zikh azoy lang gebetn biz der rov hot maskem geven.

der rov zogt tsum galekh, “ikh vel mit aykh lernen ge'mo're mit eyn tnay az ir vet mir entfern rikhtik af eyn fra'ge.”

gut.” zogt der galekh, “vos iz der shay'le?”

fregt em der rov, “tsvey mentshn zenen aropgefaln durkhn koymen. eyner iz a'roys mit an ayngerist ponem, der tsveyter ingantsn reyn. velekher fun di beyde geyt zikh opvashn?”

zeyer poshet,” entfert der galekh. “der shmutsiker vasht zikh op un der reyener nit.”

"ikh hob aykh gezogt az ir vet nit matsliyakh zayn.” makht der rov. “punkt farkert; der reyner kukt afn shmutsikn, meynt er az er iz oykhet shmutsik, vasht er zikh op dos ponim. der ayngerister, vider, kukt afn reynem un vasht zikh nit op.”

"aha! af dem hob ikh nit getrakht.” ruft zikh op der galekh. “ikh farshtey shoyn. fregt mikh nokh a fra'ge, vet ir shoyn zen vi ikh ken.”

"nu, gut, gut. ikh freg aykh shoyn.” zogt der rov. “tsvey mentshn zenen aropgefaln durkhn koymen. eyner iz a'roys mit an ayngerist ponem, der tsveyter ingantsn reyn. velekher fun di beyde geyt zikh opvashn?”

"gants aynfakh,” derklert der galekh mit a zikherkeyt. “der zoyberer kukt afn brudikn un trakht zikh az er iz oykh ayngerikht, geyt er zikh op'reynikn. der ayngerister kukt afn zoybern un meynt er iz oykh reyn un vasht zikh nit op.”

"ir farshteyt vayter nit!” zogt em der rov. “ikh hob aykh bald gezogt az ir vet dos nit kenen bagreyfn. der reyner kukt in shpigl un zet az er iz zoyber un vasht zikh nit op. der shmutsiker, kukt in shpigl un zet az an ayngerist ponem un geyt zikh glaykh opvashn.”

"ober ir hot gornit gezogt az s'iz dort geven a shpigl?” tayn't zikh mit em der galekh.

"dos iz ta'ke vos ikh hob aykh gezogt.” ruft zikh op der rov. az ir zent a goy, un ir vet nit farshteyn; loyt di ge'mo're, darf men nemen a'le faln in batrakht.”

"nu, shoyn.” hot der galekh a krekhts geton. “probirt nokh eyn mol. yetst vet er shoyn zen az ikh ken oykh a'zoy vi ir.”

"dos iz dos letste mol.” makht der rov. “tsvey mentshn zenen aropgefaln durkhn koymen. eyner iz a'roys mit an ayngerist ponem, der tsveyter ingantsn reyn. velekher fun di beyde geyt zikh opvashn?”

dos iz zeyer poshet,” shmeykhlt tsu em der galekh. “tomer iz nito dort kayn shpigl, kukt der reyner afn shmutsikn un meynt er iz oykh shmutsik un shvenkt zikh op dos ponim. der shmutsiker kukt afn reynem, zet er iz reyn, un denkt er iz a'va'de oykh reyn un vash zikh nit op. iz ober yo do a shpigl; der reyner kukt in shpigl, zet er iz reyn un geyt zikh a'vek. der shmutsiker kukt in shpigl, zet er iz shmutsik un geyt zikh opreynikn.”

"es vet aykh gornit helfn, ir vet shoyn kayn ge'mo're nit kenen.” zogt em der rov. “efsher kent ir mir derklern vi s'iz meglikh az tsvey mentshn zoln aropfaln funem zelbn koymen un eyner zol a'royskumen shmutsik un der anderer reyn!?”

Learning Gemara (humorous)
A priest said to a Rabbi, “I learned a lot from you, but there is one thing that I really want to learn and you don't want to teach it to me, I want you to teach me Gemara (the Talmud).”

The Rabbi says to him, “You are a gentile and have a gentile mind and there's no way that you'll understand the Talmud.”

He pleaded with him until the rabbi agreed.

The rabbi says to the priest, “I will teach you Gemara on one condition, that you answer correctly one question.”

"Good”, says the priest. “What's the question?”

The rabbi asks him as follows, “Two people fall down the chimney. One came out with a dirty face the other totally clean. Which one of the two washes his face?”

"Very simple”, the priest answers. The one with the dirty face washes his face and the clean person doesn't.”

I told you that you won't succeed,” the rabbi replies. “It's just the opposite. The clean one looks at the dirty one and assumes that he is dirty as well, while the dirty one looks at the clean one and thinks he is clean as well, so he doesn't wash his face.”

"Ahh, I didn't think about that,” declares the priest. “I get it now. Ask me another question and you'll see that I got it.”

"Nu, good, good, I'll ask you promptly,” states the rabbi. “Two people fall down the chimney. One came out with a dirty face the other totally clean. Which one of the two washes his face?”

"That's pretty simple,” declares the priest with a certainty. “the tidy looking one looks at the filthy one and thinks he is filthy as well and washes his face while the one with the soiled face looks at the one with the clear face and thinks his face is clear as well and he doesn't wash his face.”

"You still don't get it,” announces the rabbi. “I told you from the start that it is beyond your grasp. The clean one looks in the mirror and and sees that he is clean and doesn't wash his face. The dirty one, on the other hand, looks in the mirror and sees his filthy face and immediately goes to wash it.”

"But you said nothing about a mirror,” complains the priest.

"That is exactly what I was talking about,” retorts the rabbi, “that you are a gentile and you won't understand. According to the Gemara, you have to take every scenario into account.”

"OK, Alright!” the priest sighs. “Try one more time. Now you'll see that I am just as knowledgeable as you are!”

"This is the last time,” the rabbi states. “Two people fall down through the chimney. One came out with a dirty face the other totally clean. Which one of the two washes his face?”

That's easy,” the priest smiles triumphantly. “if there aren't any mirrors there, the clean one looks ath the dirty one and thinks he is dirty as well and goes to wash up. The filthy one looks at the clear faced one and assumes his face is clean as well and doesn't wash his face. If, however, there is a mirror, the clean face sees his clean face in the mirror and walks away while the soiled face goes to wash his face.”

"Nothing is going to help you, you'll never be a scholar of the Talmud.” the rabbi says to him. “Explain to me how it is possible that two people should fall down the same chimney and one should come out dirty and the other clean!?”......


לימוד גמרא (תן חיוך)י
אומר הכומר לרב, " הרבה דברים לימדת אותי אבל דבר אחד אני רוצה ללמוד ואתה לא מוכן – אני רוצה שתלמד אותי גמרא."

אומר לו הרב, " אתה גוי ויש לך ראש של גוי, אין סיכוי שתצליח להבין גמרא."


הפציר הכומר ברב עד שהסכים. אמר לו הרב, "אני מסכים ללמד אותך גמרא בתנאי שתענה לי על שאלה אחת."

"
טוב", משיב הכומר, "מה השאלה?"

שואל אותו הרב, "שני אנשים נופלים דרך ארובה, אחד יוצא מלוכלך ואחד יוצא נקי מי מבין שניהם ילך להתרחץ?"

"
פשוט מאוד", עונה הכומר, " המלוכלך יתרחץ והנקי לא."

"אמרתי לך שלא תצליח להבין", אומר לו הרב, "בדיוק להפך – הנקי מסתכל על המלוכלך, חושב שגם הוא מלוכלך והולך להתרחץ, המלוכלך לעומת זאת, מסתכל על הנקי חושב שגם הוא נקי ולא הולך להתרחץ."

"
על זה לא חשבתי", מסכים הכומר, "שאל אותי עוד שאלה."

"
טוב", אומר הרב, "שני אנשים נופלים דרך ארובה, אחד יוצא מלוכלך ואחד יוצא נקי, מי מבין שניהם ילך להתרחץ?"

"
פשוט מאוד", עונה הכומר בביטחון, "הנקי מסתכל על המלוכלך, חושב שגם הוא מלוכלך והולך להתרחץ, המלוכלך לעומת זאת מסתכל על הנקי חושב שגם הוא נקי ולא הולך להתרחץ."

"
שוב טעית", אומר לו הרב, "אמרתי לך שלא תצליח להבין, הנקי מסתכל במראה, רואה שהוא נקי ולא הולך להתרחץ, המלוכלך מסתכל במראה רואה שהוא מלוכלך והולך להתרחץ."

"
אבל לא אמרת שיש שם מראה", מתלונן הכומר.

"זה מה שאמרתי לך", עונה הרב, " זה הראש שלך – אתה גוי ולא תצליח להבין – לפי הגמרא צריך לחשוב על כל ההבטים האפשריים – צריך לחשוב על כל האפשרויות."

"
טוב", נאנח הכומר, "בא ננסה שוב, שאל אותי עוד שאלה."

"
פעם אחרונה", אומר הרב, "שני אנשים נופלים דרך ארובה, אחד יוצא מלוכלך ואחד יוצא נקי, מי מבין שניהם ילך להתרחץ?"

"
זה נורא פשוט", מחייך הכומר, " אם אין שם מראה – הנקי מסתכל על המלוכלך, חושב שגם הוא מלוכלך והולך להתרחץ, המלוכלך לעומת זאת מסתכל על הנקי חושב שגם הוא נקי ולא הולך להתרחץ. אם יש שם מראה - הנקי מסתכל במראה, רואה שהוא נקי ולא הולך להתרחץ, המלוכלך מסתכל במראה רואה שהוא מלוכלך והולך להתרחץ."


אומר לו הרב, " אמרתי לך שלא תצליח להבין – אתה גוי ויש לך ראש של גוי – תסביר לי איך יכול להיות ששני אנשים יפלו דרך אותה ארובה - אחד יצא מלוכלך והשני יצא נקי?!" י

Yiddish In 10 Lessons”

a 345 page workbook and 2 CD's

A QUICK AND EASY WAY TO LEARN YIDDISH


אַ גוטע וואָך 

Chaim Werdyger
Bringing back the Yiddish language

A proverb is a short, generally known sentence of the folk which contains wisdom, truth, morals, and traditional views in a metaphorical, fixed and memorizable form and which is handed down from generation to generation



No comments:

Post a Comment