Saturday, September 16, 2017

It's Not Just A Language!! It's Yiddish!!

Master The Yiddish Language For Only $34.95!! 
Special Summer Promotion!!
(345 Page Book With 2 CD's)
Yiddish In 10 Lessons!! Give the Gift of Continuity!!
Stay Connected To The Jewish Culture Through YIDDISH!!




A great way to learn how to read and speak Yiddish the way it was spoken in pre-war Europe. This home Study program comes with 2 CD's that goes through all of the lessons, each lesson conveniently divided into small sections to make the review easy. The Home study program goes through a good part of the Yiddish language starting with the alphabet all the way through college level. It includes grammar, idioms. expressions, proverbs and stories along with a "Good To Know" section that includes interesting facts about the language. The Yiddish Home Study Program is a great way to learn the language while having fun.

 A Child Can Figure It Out!!


To read about the author please click below


For a preview of the the First 35 pages of the book please click on the link below


Article that was published in the Five Towns Jewish Home



Article that was posted in the Hamodia



Testimonials

"I would like to thank you for your book/cds entitled, 10 Lessons in Yiddish. Learning Yiddish through 10 Lessons in Yiddish was a very rewarding experience for me!" 
Just a few reasons why I am so thankful for your work: 
1. It helped me acquire the basics and fundamentals in all aspects of the Yiddish language. I find that I have a better knowledge of Yiddish rules than many who have been speaking Yiddish for years. 
2. It helped me increase my Yiddish vocabulary immensely. This was accomplished in the way you grouped words by category, while teaching other new words through familiar stories and exercises.
3. The style of your book with the cds adds a FLAVOR to learning yiddish that is unmatched in a typical language book. You bring the Yiddish language to life making it a much more enjoyable learning experience. I was excited to keep developing further.
4. Your "customer service" throughout my learning experience was extremely beneficial. You selflessly made yourself available to assist me with all my beginner questions, while giving me the encouragement that I needed to reach my goal. 
5. MOST IMPORTANTLY, I am extremely grateful to you because all of the above led me to my goal of passing an advanced Yiddish language test towards earning me college credits!!
6. Your love and passion for the language is unsurpassed and I look forward to conversing with you in the future!
7. For the cost of UNDER $100 and effort I definitely got my money's worth.
Thanks again. I wish you much success in continuing the growth of the Yiddish language!
Yoni S, New York

"I have been learning Yiddish the past 2 years here in Montreal and I can honestly say that I have learned more in these past few weeks with you than in the 2 years. For one thing I was not able to ‘say’ a sentence, I could sort of read and kind of understand but not speak - I am now speaking BH and thanks to you I am also reading and undertanding much better. Regards and Thank You."
- Pam C., Montreal, Quebec

"The Yiddish course by Chaim Werdyger brought back fond memories of my childhood and hearing Yiddish spoken in our house. The personal attention in each class was very helpful. It was both fun & educational. I highly recommend this class to anyone who wants to be able to start speaking Yiddish fluently."
- Yisrael M., Far Rockaway, NY

"As a past student of R' Chaim's conversational Yiddish class, I recommend it to anyone serious about learning Yiddish. The classes are methodical and geared towards real life practical Yiddish speaking (with a touch of humor), making the sessions flow well from one week to the next.
- Akiva W., Far Rockaway, NY

Thank you so much for your great Yiddish class.  To answer your questions, I took the class because I work in an office with people whose first language is Yiddish, and it is used a lot, and I wanted to be able to better understand what was being said.  Your class definitely helped in that regard.  During the 10 weeks, I found myself understanding more and more the Yiddish that was spoken in my office.  The class was fun, with interesting stories, beautiful songs, and conversations, and you are a very patient teacher.
-Danielle Z., Lakewood, NJ

 I looked into taking a Yiddish course for 2 reasons actually a) I've always wanted to know how to speak Yiddish being that I come from a home where my grandparents, aunts, uncles and parents all spoke/speak Yiddish and I want to be able to understand the conversations or even the speeches at simchos etc. b) As a speech therapist I taught children whose first language was Yiddish and I realized it would be much easier for both the child and myself if I knew their language. So I figured it was a good time to try and learn the language.  I thought the classes were organized and taught very well and that we were given a really good start to learning the language.
Thank you very much for giving me this opportunity. I really enjoyed it.
-Goldie A., Toronto, Canada




Friday, September 15, 2017

A Taste of Yiddish 7.50

Learn The Yiddish Language At Your Own Pace With Our Program (Workbook and 2 CD's) Now For Only $34.95





this week's proverbs
איבּערמעסיקע גערעכטיקײט איז דאָס זעלבּע װי אומגערעכטיקײט

transliterated
ibermesike gerekhtikeyt iz dos zelbe vi umgerekhtikeyt

the proverb actually means
overly righteous is the same as dishonest

translated to Hebrew
צדיק יותר על המידה זהה ללא ישר


ספר קב הישר פרק נ''ב
שלמה המלך ע''ה האָט געשריבּן אין קהלת (ז:ט''ז) ''דו זאָלסט נישט קײַן צו גרויסער צדיק זײַן און נישט קײַן צו גרויסער רשע'' און אַזוי אויך האָבּן אונדזערע חכמים ז''ל געזאָגט אין מסכת סוטה ''זײַ געװאָרענט פון די װאָס צבוע'קעס װאָס זײ מאַכן זיך גלײַך צו די פרומע לײַט און טוען די שלעכטע מעשים פון זמרי און װילן שכר אַזוי װי פּנחס*. עס טרעפט זיך אַמאָל אַז דער מענטש זעט אַ צװײטן מענטשן װאָס ער דאַװענט בּכװנה און גײט אַ גאַנצן טאָג אין די תּפילין, מײנסטו דאָך אַװדאי אַז ער איז אַן איש כּשר װײַל ער איז תּמיד עוסק אין מלאכת שמים אָבּער דערפון איז גאָר קײַן ראיה נישט װײַל דו װײסט נישט װאָס אין זײַן האַרצן איז.

קום און זע װאָס דער מדרש רבּה בּרענגט אַ מעשה. פון אַן עושר װאָס האָט געהאַט גרויס פאַרמעגנס און געװען אַ למדן מופלג און אַ חסיד אין זײַנע מעשים. אויף דער עלטער האָט ער בּאַשלאָסן צו פאָרן קײַן ארץ ישראל. אויפן װעג איז ער אָנגעקומען אין אַ שטאָט פון די אַראַבּישע לענדער און האָט אָנגעטראָפן אין אַ ײדן װאָס האָט געהײסן ר' אלכּסנדר װאָס איז רוב טאָג געזעסן אין בּית מדרש און געדאַװענט אײַנגעהילט אין טלית און תּפילין. האָט ער גטראַכט בּײַ זיך אַז אַ מענטש װאָס איז עוסק אין דאַװענען אַ גאַנצן טאָג מוז ער זײַן אַן איש כּשר ונאמן. דער גביר האָט געװאַרט בּיז ער האָט געענדיקט דאַװענען און האָט אים געזאָגט, ''איך קום פון אַ פרעמד לאַנד און די װעגן זענען אָנגעלײגט מיט סאָלדאַטן און זעלנער און איך האָבּ מורא זיך אַרומדרײען מיט אַזוי פיל געלט, נעם בּײַ מיר דאָס געלט און די אוצרות פון גאָלד און זילבּער װאָס איך האָבּ און לײג עס אַװעק בּײַ דיר בּיז איך װעל צוריקקומען. װײַל איך רעכן צו גײן קײַן ארץ ישראל און איך װײס נאָך נישט אין װעלכן ײשוב איך װעל זיך בּאַזעצן.''

און ר' אלכּסנדר האָט אים געזאָגט, ''גוט װאָס דו טוסט, לאָז איבּער דאָס געלט מיטן קאַסטן און איך װעל דײַן פאַרמעגן אַװעקלײגן דאָרט װאו איך האַלט מײַנע אוצרות און דו פאָר געזונטערהײט קײַן ארץ ישראל און האָט אים צוגעזאָגט אז װען ער װעט צוריקקומען װעט ער אים אָפּגעבּן דעם פּקדון אינגאַנצן. אַזוי האָט דער עושר טאַקע געטאָן. ער האָט אים אַװעקגעגבּן זײַן גאַנצע געלט מיטן קאַסטן פון גאָלד און זילבּער און דער עושר מיט זײַן פרוי זענען אַװעקגעגאַנגען בּשעה טובה קײַן ארץ ישראל און האָט זיך אויסגעקליבּן צו װאוינען אין חברון.

ער איז אַלײן צוריקגעפאָרן נאָך זײַן געלט און דעם פּקדון. װען ער האָט צוריקגעבּעטן זײַן געלט פון ר' אלכּסנדר װאָס האָט געדאַװענט אַ גאַנצן טאָג מיטן טלית און תּפילין, האָט ער געלײקענט שטײן און בּײן און געזאָגט, ''װער בּיסטו, איך קען דיך נישט און איך האָב דיך קײנמאָל נישט געזען. דער עושר האָט זיך שטאַרק דערשראָקן און גענומען זיך טענה'ן און בּעטן אָבּער דער ײד האָט זיך נישט געמאַכט װיסענדיק. און מיט דער גרעסטער חוצפּה האָט ער נאָך אָנגעהויבּן שרײַען אויף אים און שעלטן אַז ער האָט בּײַ אים קײנמאָל נישט גענומען קײַן געלט. איז דער עושר אַװעק צעבּראָכנערהײט אין שול און אויפגעהויבּן זײַנע הענט צום הימל: ''רבּונו של עולם, דו בּיסט דאָך דער האַר פון דער װעלט. אויף דיר האָבּ איך טענות. װײַל איך האָבּ געמײנט אַז ר' אלכּסנדר איז גאָר אַ צדיק װען איך האָבּ אים געזען אײַנגעהילט אין טלית און תּפילין דעם גרעסטן טײל פון טאָג און שטײט און דאַװענט אַזוי ערלעך מיט כּװנה און יעצט זע איך ערשט אַז דאָס אַלעס איז שקר און דער ײד איז אַ רמאי. דערפאַר פאַרלאָז איך זיך אויף דיר אַז דו זאָלסט נוקם זײַן מײַן נקמה אַז אַלע זאָלן װיסן אַז אַלעס איז פון דיר און אַלעס געהער צו דיר. איך האָבּ אויף קײנעם קײַן טענות נישט נאָר אויף דיר.''

און ער האָט זיך שטאַרק צעװײנט מיט אַ צעבּראָכן האַרץ. בּאַלד דערנאָך האָט זיך אליהו הנביא בּאַװיזן צו אים און אים געזאָגט: האָבּ נישט קײַן מורא, גײ צו זײַן פרוי און געבּ איר אַ סימן אַז דעם פאַרגאַנגענעם פּסח האָט ער מיט זײַן פרוי געגעסן חמץ און נאָך אַ סימן זאָג איר אַז איר מאַן האָט געגעסן אין יום כּפּור אײדער ער איז געגאַנגען אין בּית המדרש. װען ר' אלכּסנדר איז אַרויס פון שטובּ אין מאַרק אַרײַן האַנדלען איז דער גביר געקומען צו זײַן פרוי און איר איבּערגעגעבּן די סימנים און די פרוי האָט געמײנט אַז איר מאַן האָט דאָס אַזוי געהײסן טאָן און זי האָט אים טאַקע אָפּגעגבּן דעם פּקדון און דער עושר איז פון דאָרט אַװעק מלא שמחה.

װען ר' אלכּסנדר איז אַהײם געקומען אין שטובּ האָט אים זײַן פרוי דערצײלט װי אַזוי דער גביר האָט איר געגעבּן די סימנים און זי האָט אים אַװעקגעגעבּן דעם פּקדון. האָט ר' אלכּסנדר געזאָגט '' יעצט אַז אַלע װײסן שוין דעם אמת אַז מיר זענען בּאמת רשעים, לאָמיר זיך בּײדע שמד'ן'' אַזוי האָבּן זײ טאַקע געטאָן, ימח שמם וזכרם.

דערפאַר, זאָל מען זיך נישט סומך זײַן אויף אַזאַ אײנעם װאָס טוט מעשה זמרי און װיל קריגן בּאַצאָלט װי פּנחס*, נאָר אַ מענטש זאָל זען װער איז אַ צדיק, דער װאָס איז ערלעך אין געלט זאַכן, און נעמט נישט צו געלט פון אַנדערע, דער איז אַ צדיק גמור.
קום אין זע, װאָס מענטשן זענען געװאוינט געװען צו זאָגן. ''נעמט זיך אין אַכט פון די צבוּעַ'קעס און היט זיך פון די 'וצדקתך'.

און איך האָבּ געהערט אַ מעשה, עס איז געװען אַן אַלטער מאַן, אַ גרויסער עושר, און האָט געהאַט אַ בּן יחיד אַ שײנער בּחור אַ יונג קינד און זײער אַ קלוגער. ויהי היום און דער אַלטער האָט געהאַלטן בּײַם שטאַרבּן האָט ער צו זיך גערופן זײַן זון און אים געלאָזט אַ צװאה. ''מײַן זון , דו זאָלסט װיסן איך לאָז דיר איבּער אַ ירושה, פיל געלט און גרויסע אוצרות. װי לאַנג דו װעסט לעבּן װעסטו האָבּן אַלץ װאָס דו װילסט און איך זאָג דיר אָן אַז דו זאָלסט זיך היטן פון די לײַט װאָס זענען צו פרום װאָס װײַזן זיך אַרויס גלײַך װי זײ זענען חסידים אָבּער זײ האָבּן שבע תּועבות בּליבּם. און היט זיך פון די 'וצדקתך' און דאַן װעט דיר זײַן גוט און דײַנע קינדער בּיז אײבּיג און דער אַלטער איז געשטאָרבּן.

דערנאָך האָט דער בּחור גענומען אַ כּלה אַן אָרעמע יתומה פאַר אַ װײַבּ װײַל זי איז אים שטאַרק געפאָלן און נאָך דער חתונה האָט ער זיך געפרײט אַז זײַן װײַבּ איז אַ צנועה און אַ פרומע אין זײַנע אויגן. אין בּערך פיר אָדער פינף יאָר שפּעטער האָט דער מאַן געזאָגט צו זײַן פרוי, ''קום מיט מיר שפּאַצירן אין די גאַסן און מיר װעלן זען דאָס לאַנד.'' האָט זײַן װײַבּ צו אים געזאָגט, ''איך װעל נישט גײן, װײַל טאָמער װעל איך קוקן אויף פרעמדע מאַנסבּילן און פרעמדע מאַנסבּילן װעלן קוקן אויף מיר, װעל איך זײ בּרענגען צו אַן עבירה.'' האָט איר מאַן געטראַכט כאָטש זי זעט אויס װי אַ צדיקת, װײַזט זי זיך אַרויס װי אַ ''וצדקתך'' און ער האָט זיך דערמאָנט אין זײַן פאָטערס צװאה און האָט געשװיגן און איז אַלײן געגאַנגען שפּאַצירן.

װאָס האָט געטאָן דער דאָזיגער מענטש? אַ האַלבּ יאָר נאָך די מעשה האָט ער געהײסן מאַכן צו אַלע צימערן אין זײַן שטובּ צװײ שליסלן און האָט זײַן װײַבּ אָפּגעגעבּן אײן שליסל פון די צימערן און אײן שליסל האָט ער צו זיך גענומען און דאָס װײַבּ האָט נישט געװאוסט אַז ס'איז פאַראַן נאָך אַ שליסל.

אײן טאָג האָט דער מאַן געזאָגט פאַר זײַן װײַבּ אַז ער דאַרף פאָרן אין אַ װײַטער װעג קויפן סחורה, זי זאָל אים אָנגרײטן שפּײַז אויפן װעג און אַזוי האָט זי געטאָן װײַל זי האָט געמײנט אַז ער װעט טאַקע פאָרן אין אַ װײַטן װעג. דעם נעקסטן טאָג איז ער אַװעקגעפאָרן, האָט זי געמײנט אַז ער איז שוין געפאָרן אין דעם װײַטן װעג אַרײַן, אָבּער ער האָט עס געטאָן מיט חכמה. װען ער איז געװען אַ האַלבּע מײַל פון שטאָט, האָט ער געהײסן דעם בּעל עגלה זיך אויסדרײען און צוריק פאָרן אין שטאָט אַרײַן.ער האָט זיך נישט אומגעקערט צו זײַן הויז נאָר צום האַרבּעריק װי די סוחרים פאָרן דאָרט אַהין. און װען עס איז געװאָרן גאַנץ פינצטער איז ער געגאַנגען צו זײַן הויז און געעפענט די ערשטע טיר מיט זײַן שליסל און איז געגאַנגען פון טיר צו טיר בּיז ער איז אָנגעקומען צו דעם צימער װאו זײַן װײַבּ איז געשלאָפן און האָט דערזען װי אײנער , אַן ערל, שלאָפט דאָרט מיט איר.

װען די פרוי האָט דערזען איר מאַן, האָט זי געהײסן דעם מענטש נעמען אַ שװערד אין דער האַנט און ער זאָל אים שטעכן. האָט ער זיך דערשראָקן און איז אַנטלאָפן אין גאַס און פון פיל צער איז ער געגאַנגען אין מאַרק און זיך דאָרט געלײגט שלאָפן.

אין דער זעלבּער נאַכט איז בּײַם מלך פון שטאָט גע'גנב'עט געװאָרן אַן אוצר און דער גנב האָט צוגענומען אַלע אבנים טובות פון דעם מלך. ס'איז געװאָרן אַ גרויס געטומעל אין דעם מלך'ס פּאַלאַץ. דער מלך האָט בּאַפוילן מען זאָל זוכן אין די װעגן און אין די הײַזער, אפשר װעט מען די גנבים געפונען. זענען די שלוחים געגאַנגען און האָבּן געזוכט אין דער שטאָט און האָבּן געפונען דאָס אָרט װי דער עושר ליגט אויף דער גאַס און שלאָפט, האָבּן זײ געטראַכט אַז דאָס מוז זיכער זײַן דער גנב און מ'האָט אים געכאַפּט. מ'האָט געפּסקענט אַז מען זאָל אים פריער אָנטאָן גרויסע עינוײם דערנאָך זאָל מען אים הענגען.

בּשעת מ'האָט אים געפירט הענגען איז אַ גלח מיט אים מיטגעגאַנגען. דער מאַן האט אים געפירט דורך אַ גאַס װאָס איז געװען פיל מיט מיסט און װערעם זענען דאָרט אַרומגעקראָכן אויף דער ערד. האָט דער גלח געזאָגט צום תּלײן אַז ער זאָל אים פירן אַרום די װערעם כּדי ער זאָל זײ נישט צעטרעטן װײַל די תּורה האָט מזהיר געװען אַז מען זאָל זיך דערבּאַרעמען איבּער אַלע זײַנע בּאַשעפענישן, דאָס מײנט איבּער די װערעם אויכעט. האָט דער עושר געטראַכט בּײַ זיך אַז דער איז אויך פון די 'וצדקתך'.

האָט זיך דער עושר אָנגערופן צום מלכות, ''איך װעל אײַך זאָגן דעם אמת אַז איך האָבּ געטאָן די גניבה צוזאַמען מיט דעם גלח אין דעם הויף פון מלך.'' האָבּן די שומרים זיך גענומען אויספאָרשן דעם מאַן און דער מלך האָט געהײסן זוכן בּײַ אים אין שטובּ אין זײ האָבּן טאַקע געטראָפן די גאַנצע גניבה.

האָט דער מלך געפרעגט דעם עושר, "װאָס פאַראַ שײכות האָסטו מיט דעם גלח אַז איר זאָלט צוזאַמען מאַכן די גניבה?'' האָט דער עושר דערצײלט דעם מלך דער גאַנצער מעשה װי זײַן פאָטער האָט אים געלאָזט אַ צװאה אַז ער זאָל זיך דעװײַטערן פון די ''וצדקתך'' און װאָס אים האָט פּאַסירט מיט זײַן װײַבּ, די זונה און אויך מיט דעם מאַן װאָס איז מיט אים מיטגעגאַנגען צו דער תּליה. האָט דער מלך תּיכף געהײסן בּאַצװינגען זײַן װײַבּ, די זונה, האָט זי מודה געװען דעם אמת. דער מלך האָט געהײסן דעם עושר אַהײם גײן און זײַן װײַבּ האָט ער געהײסן אומבּרענגען און יענעם גלח האָט ער געהײסן הענגען און אַזוי האָט מען געטאָן.

פון דער מעשה קען מען זיך אָפּלערנען אַז אַ מענטש טאָר זיך נישט פאַרלאָזן דערויף װאָס ער זעט אַ מענטש איז זײער פרום. װײַל מ'קען נישט װיסן װאָס בּײַ יענעם אין האַרצן איז. נאָר דעם כּלל נעם דיר אין אַכט: דער װאָס װיל נישט נהנה זײַן פון זײַן חבר'ס געלט און מכּל שכּן װיל ער נישט קײַן גזילה אָדער גניבה געלט און זײַן משא ומתּן איז בּאמונה דער איז בּװדאי אַ צדיק. אָבּער אַז ער קושט די תּפילין און דאַװענט זײער פרום און זײַן משא ומתּן איז נישט בּאמונה מוז מען זיך פון אים דערװײַטערן װי װײַט מ'קען, װײַל דער עיקר יראה און דער עיקר פרומקײט איז נאָר אין דעם געלט. און דער מענטש װאָס האַנדעלט ערלעך מיט לײַט און קען בּאַשטײן אויף געלט דער איז אַן אמת'ער צדיק און אויף אים שטײט אין פּסוק, "יגיע כּפּיך כּי תאכל,'', אַז דו װעס עסן פון דײַן יגיע כּפּיך און װעסט נישט בּאַגערן קײַן פרעמדס, "אשריך בּעולם הזה,'' װעט דיר זײַן װוֹיל אויף דער װעלט, ''וטוב לך לעולם הבּא,'' און אויף יענער װעלט װעט דיר גוט זײַן, אמן


kav hayoshor kapitel 52
Shlomo Hamelekh a”h hot geshribn in Koheles 7:16 “du zolst nit kayn tsu groyser tsadik zayn un nit kayn tsu groyser ro'she” un azoy oykh hobn undzere khakhomim z”l gezogt in mesechet soy'te, “zay gevorent fun di tsvu'yakes vos zey makhn zikh glaykh tsu di fru'me layt un tu'en di shlekhte maysim fun Zimri un viln s'khar azoy vi Pinkhas*. es treft zikh amol az der mentsh zet a tsveytn mentshn vos er davent bekhavo'ne un geyt a gantsn tog in di tefilin, meynstu dokh a'vade az er iz an ish kosher, vayl er iz tomid oysek in malekhes shomayim, ober derfun iz gor kayn ra'ye nit, vayl du veyst nit vos in zayn hartsn iz.

kum un ze vos der medresh ra'be brengt a may'se fun an oysher vos hot gehat groys farmegens un geven a lamden mufleg un a khosid in zay'ne maysim. af der elter, hot er bashlosn tsu forn kayn Erets Yisroel. afn veg, iz er ongekumen in a shtot fun di Arabishe lender un hot ongetrofn in a Yidn vos hot geheysn R' Aleksander, vos iz gezesn rov tog in beys medresh, ayngehilt in talis un tefilin. hot er getrakht ba zikh, az a mentsh vos iz oysek in davenen a gantsn tog, muz er zayn an ish kosher ve'ne'eman. der gevir hot gevart biz er hot ge'endikt davenen un hot em gezogt, “ikh kum fun a fremd land un di vegn zenen ongeleygt mit soldatm un zelner un ikh hob moy're zikh arumdreyen mit azoy fil gelt. nem ba mir dos gelt un di oyts'res fun gold un zilber vos ikh hob un leyg es a'vek ba dir biz ikh vel tsurikkumen, vayl ikh rekhn tsu geyn kayn Erets Yisroel un ikh veys nokh nit in velkhn yishuv ikh vel zikh bazetsn.”

un R' Aleksander hot em gezogt, “gut vos du tust, loz iber dos gelt mitn kastn un ikh vel dayn far'megn avekleygn dort vu ikh halt mayne oyts'res, un du, for gezunterheyt kayn Erets Yisroel un hot em tsugezogt ven er vet tsurikkumen, vet er em opgebn dem pikodn ingantsn. azoy hot der oysher ta'ke geton. er hot em avekgegebn zayn gants gelt mitn kastn fun gold un zilber un der oysher mit zayn froy zenen avekgegangen besho toy've kay Erets Yisroel un hot zikh oysgeklibn tsu voynen in Khevron.

er iz aleyn tsurikgeforn nokh zayn gelt un dem pikodn. ven er hot tsurikgebetn zayn gelt fun R' Aleksander vos hot gedavent a gantsn tog mitn ta'les un tefilin, hot er geleykent shteyn un beyn un gezogt, “ver bistu, ikh ken dikh nit un ikh hob dikh keynmol nit gezen.” der oysher hot zikh shtark dershrokn un genumen zikh taynen un betn ober der Yid hot zikh nit gemakht visndik. un mit der grester khutspe hot er nokh ongehoybn shrayen af em un sheltn az er hot ba em keynmol nit genumen kayn gelt. iz der oysher avek tsebrokhenerheyt in shul un ufgehoybn zay'ne hent tsum himl: “Ribono shel Olom, du bist dokh der har fun der velt. af dir hob ikh taynes. vayl ikh hob gemeynt az R' Aleksander iz gor a tsadik, ven ikh hob em gezen ayngehilt in ta'les un tefilin dem grestn teyl fun tog un shteyt un davent azoy erlekh mit kavo'ne, un yetst ze ikh ersht az dos a'les is sheker un der Yid iz a ramay. derfar farloz ikh zikh af dir, az du zolst noykem zayn mayn neko'me, az a'le zoln visn az a'les iz fun dir un a'les geher tsu dir. ikh hob af keynem kayn taynes nit, nor af dir.
un er hot zikh shtark tsuveynt mit a tsebrokhn harts. bald dernokh hot zikh Eliyohu Hanovi bavizn tsu em un em gezogt, “hob nit kayn moy're, gey tsu zayn froy un geb ir a si'men az dem fargangenem Pesakh hot er mit zayn froy gegesn khomets un nokh a si'men zog ir, az ir man hot gegesn in Yom Kiper eyder er iz gegangen in beys hamedresh. ven R' Aleksander iz aroys fun shtub in mark arayn handlen, iz der gevir gekumen tsu zayn froy un ir ibergegebn di simonim un di froy hot gemeynt az ir man hot dos azoy geheysn ton un zi hot em ta'ke opgegebn dem pikodn un der oysher iz fun dort avek moley simkhe.

ven R' Aleksander iz aheym gekumen in shtub, hot em zayn froy dertseylt vi azoy der gevir hot ir gegebn di simonim un zi hot em avekgegebn dem pikodn. hot R' Aleksander gezogt, yetst, az a'le veysn shoyn dem emes az mir zenen be'emes resho'im, lomir zikh bey'de shmadn.” azoy hobn zey ta'ke geton, yemakh shemom vezikhrom.

derfar, zol men zikh nit soymekh zayn af aza eynem vos tut may'se Zimri un vil krign batsolt vi Pinkhes*, nor a mentsh zol zen ver iz a tsadik, der vos iz erlekh in gelt zakhn un nemt nit tsu gelt fun ande're, der iz a tzadik gomur. kum un ze, vos mentshn zenen gevoynt geven tsu zogn, “nemt zikh in akht fun di tsvuyakes un hit zikh fun di “vaytsidkoskho”
.
ikh hob gehert a mayse, es iz geven an alter man, a groyser oysher un hot gehat a ben yokhid, a sheyner bokher, a yung kind un zeyer a kluger. vayehi hayom, un der alter hot gehaltn bam shtarbn, hot er tsu zikh gerufn zayn zun un em gelozt a tsevo'e. “mayn zun, du zolst visn, ikh loz dir iber a yeru'she fil gelt un groyse oytsres. vi lang du vest lebn, vestu hobn alts vos du vilst un ikh zog dir on az du zolst zikh hitn fun di layt vos zenen tsu frum vos vayzn zikh aroys glaykh vi zey zenen khasidem ober zey hobn 'sheva to'eyvos be'libom'. un hit zikh fun 'vay'tsidkoskho' un dan vet dir zayn gut un day'ne kinder biz eybig un der alter iz geshtorbn.

dernokh hot der bokher genumen a ka'le an ore'me yesoy'me far a vayb vayl zi iz em shtark gefoln un nokh der khase'ne hot er zikh gefreyt az zayn vayb iz a tsnu'e un a fru'me in zay'ne oygn. in be'erekh fir oder finf yor shpeter, hot der man gezogt tsu zayn froy, “kum mit mir shpatsirn in di gasn un mir veln zen dos land.” hot zayn vayb tsu em gezogt, “ikh vel nit geyn, vayl tomer vel ikh kukn af fremde mansbiln un fremde mansbiln veln kukn af mir, vel ikh zey brengen tsu an a'vey're.” hot ir man getrakht, khotsh zi zet oys vi a tsedeykes, vayzt zi zikh aroys vi a 'vaytsidkoskho' un er hot zikh dermont in zayn foters tsevo'e un hot geshvign un iz a'leyn gegangen shpatsirn.

vos hot geton der doziger mentsh? a halb yor nokh di mayse, hot er geheysn makhn tsu a'le tsimern in zayn shtub tsvey shlisln un hot zayn vayb opgegebn eyn shlisl fun di tsimern un eyn shlisl hot er tsu zikh genumen un dos vayb hot nit gevust az s'iz faran nokh a shlisl.

eyn tog, hot der man gezogt far zayn vayb az er darf forn in a vayter veg koyfn skhoy're, zi zol em ongreytn shpayz afn veg un azoy hot zi geton vayl zi hot gemeynt az er vet ta'ke forn in a vaytn veg. dem nekstn tog iz er avekgeforn, hot zi gemeynt az er iz shoyn geforn in dem vaytn veg arayn, ober er hot es geton mit khokhme. ven er iz geven a hla'be mayl fun shtot, hot er geheysn dem bal ago'le zikh oysdreyen un tsurik forn in shtot arayn. er hot zikh nit umgekert tsu zayn hoyz nor tsum harberik vi di sokhrim forn dort a'hin. un ven es iz gevorn gants fintster, iz er gegangen tsu zayn hoyz un ge'efent di ershte tir mit zayn shlisl un iz gegangen fun tir tsu tir biz er iz ongekumen tsu dem tsimer vu zayn vayb iz geshlofn un hot derzen vi eyner, an orel, shloft dort mit ir.

ven di froy hot derzen ir man, hot zi geheysn dem mentsh nemen a shverd in der hant un er zol em shekhtn. hot er zikh dershrokn un iz antlofn in gas un fun fil tsar iz er gegangen in mark un zikh dort geleygt shlofn.

in der zelber nakht, iz bam melekh fun shtot geganvet gevorn an oytser un der ganef hot tsugenumen a'le avonim tovos fun dem melekh. s'iz gevorn a groys getumel in dem melekh's palats. der melekh hot bafoyln men zol zukhn in di vegn un in di hayzer, efsher vet men di ganovim gefunen. zenen di shlukhim gegangen un hobn gezukht in der shtot un hobn gefunen dos ort vi der oysher ligt af der gas un shloft, hobn zey getrakht az dos muz zikher zayn der ganef un m'hot em gekhapt. m'hot gepaskent az men zol em fri'er onton groy'se i'nuyim dernokh zol men em hengen.

beshas, m'hot em gefirt hengen, iz a galekh mit em mitgegangen. der man hot em gefirt durkh a gas vos iz geven ful mit mist un verem zenen dort arumgekrokhn af der erd. hot der galekh gezogt tsum tal'yen az er zol em firn arum di verem kedey er zol zey nit tsetretn vayl di toy're hot mazhir geven az men zol zikh derbaremen i'ber a'le zayne bashe'fe'nishn, dos meynt iber di verem oykhet. hot der oysher getrakht ba zikh az er iz oykh fun di 'vaytsidkoskho'.

hot zikh der oysher ongerufn tsum malkhus, “ikh vel aykh zogn dem emes, az ikh hob geton di geney've tsuzamen mitn galekh in dem hoyf fun melekh.” hobn di shomrim zikh genumen oysforshn dem man un der melekh hot geheysn zukhn ba em in shtub un zey hobn ta'ke getrofn di gantse geney've.

hot der melekh gefregt dem oysher, “vos fara shaykhes hostu mit dem galekh az ir zolt tsuzamen makhn di geney've?” hot der oysher dertseylt dem melekh der gantser may'se vi zayn foter hot em gelozt a tsevo'e az er zol zikh dervaytern fun di “vaytsidkoskho” un vos em hot pasirt mit zayn vayb, di zoy'ne un oykh mit dem man vos iz mit em mitgegangen tsu der tli'ye. hot der melekh geheysn batsvingen zayn vayb, di zoy'ne, hot zi moy'de geven dem emes. der melekh hot geheysn dem oysher aheymgeyn un zayn vayb hot er geheysn umbrengen un yenem galekh hot er geheysn hengen un azoy hot men geton.

fun der may'se ken men zikh oplernen az a mentsh tor zikh nit farlozn deroyf vos er zet a mentsh iz zeyer frum, vayl m'ken nit visn vos ba yenem in hartsn iz. nor dem klal nem dir in akht: der vos vil nit ne'he'ne zayn fun zayn khavers gelt un mikol shken vil er nit kayn gezey'le oder geney've gelt un zaym ma'se u'matn iz be'emuna, der iz bevaday a tsadik. ober az er kusht di tefilin un davent zeyer frum un zayn ma'se u'matn iz nit be'emu'ne, muz men zikh fun em dervaytern vi vayt m'ken. vayl der i'ker yi're un der i'ker frumkeyt iz nor in dem gelt. un der mentsh vos handelt erlekh mit layt un ken bashteyn af gelt, der iz an eme'ser tsadik un af em shteyt in posuk, “yagiya kapekho ki soykhal,” az du vest esn fum dayn yagiya kapekho un vest nit bagern kayn fremdes, “ashrekho ba'olam ha'ze”, vet dir zayn voyl af der velt, “vetoyv lokh lo'oylam habo,” un af yener velt vet dir gut zayn, amen.


*Kav Hayashar Chapter 52
Shlomo Hamelech writes, “Do not be overly righteous nor overly wicked.” (Koheles 7:16). Similarly, the Sages warn: “Be wary of the charlatans feigning piety, behaving like Zimri but seeking reward like *Pinchas” (Sotah 22b).
Sometimes, one sees a person on the surface to be continually immersed in heartfelt prayer, arrayed in his tefillin the entire day. Naturally, one supposes him to be upright and honest, since one always sees him engaged in the work of Heaven, but one never really knows what's in his heart.

Come and see what is related in Midrash Pesikta Rabati: There was once a rich man who, in addition to his fabulous wealth, was also a great scholar and very pious. In his old age, he decided to move to the Holy Land. Along the way, he stopped in a Jewish community of a certain Arab town. There, he met a man named Rabbi Alexander, who spent most of the day in the synagogue praying while donned in his tallis and tefillin.
He assumed that a fellow that spent so much time praying, must be very upright and honest.
So he waited until Rabbi Alexander finished his prayer and then said to him, “I have a request to make of you. Since I am a foreigner here and the land is filled with marauding bandits, I am afraid to take my money with me. Please take care of it along with my silver and golden vessels until I return. For my plan is to travel to the Holy Land and select a city to settle there and prepare a home for myself.

Rabbi Alexander replied, “Very well. Give me the money and the chest of valuables and I will keep them in the room in which I keep my own precious things. Then you may continue on in peace to the Holy Land.” he promised that when the wealthy man returned, he will return his belongings to him.
So the wealthy man did as they had arranged, leaving him a chest full of money and other precious items and proceeded with his wife to the Land of Israel. There he decided to settle in the holy community of Chevron and returned back in person to retrieve his money and the rest of the vessels he had left.
But when he requested his deposit from Rabbi Alexander, the man who was always praying in his tallis and tefillin, the latter denied the story altogether, claiming, “I don't know you and have never laid eyes on you before!”
The rich man was utterly taken aback and fell on his face weeping and pleading. But the man brazenly ignored his pleas, cursed him denying that he had ever received anything from him.

So the wealthy man left in despair and went to the synagogue where he raised his heart Heavenward and prayed, “Master of the Universe! You are the ruler over everything, therefore, my complaint is directed to You. I believed that this man, Rabbi Alexander, was perfectly righteous because I saw him arrayed in tallis and tefillin most of the day, standing and praying before you with great concentration.

But, now I see that it was all a deception and his heart is not completely with you. Therefore, I deliver my case into Heaven's hands and ask that You avenge me of him so that all will know the greatness and might of Your hand. For I have no complaint against any creature but only against You!” thus he wept with a broken and embittered heart.

No sooner had he finished speaking than the prophet Eliyahu appeared to him. “Do not be afraid!” he told him, :Go to the man's wife and give her this sign, that she and her husband ate Chametz (leavened bread) that Pesach. Then, as a second sign, say to her as per her husbands' instructions, that her husband also ate on Yom Kippur morning before going to synagogue.”
So when Rabbi Alexander went to the marketplace to engage in some business, the wealthy man went to Rabbi Alexander's home and gave his wife these signs. Assuming that her husband had sent him, she immediately went and retrieved the deposit and the wealthy man went on his way with a happy heart and in peace.

When Rabbi Alexander came home, his wife related that the rich man had given the signs mentioned above and that she had returned his money to him. When Rabbi Alexander realized that it had become public knowledge that he was thoroughly wicked, he and his wife went and apostatized, may their names and memories be blotted out.

We learn from this incident, that a person must not rely on appearances lest he put his trust in someone who behaves like Zimri but seeks reward like *Pinchas. Rather, let him look for the man that is righteous with regard to money and who does not seek the wealth of others. That is the truly righteous man. The popular expression says, “Be wary of charlatans and guard yourself against those of whom it is said 'and your righteousness'. (Psalms 71:19)

I have heard of another incident involving the only son of an extremely wealthy elderly man. This son was both handsome and wise. When his father saw that his death was approaching, he summoned him to give him final instructions. “My son,” said he. “I am bequeathing you much money and many other treasures. It should be sufficient for you to enjoy every good thing in the world throughout your lifetime. But I warn you that you must be cautious of impostors and those who behave with greater piety than the norm for human beings. For it is the way for charlatans to appear especially righteous, although they harbor 'seven abominations' in their hearts. And be careful of the 'and your righteousness' and then you and your children will have it good forever. And with that the old man died.

Afterwards, the young man betrothed a poor orphan girl who was very beautiful, because she seemed virtuous in his eyes and after they were married he rejoiced with his bride. The woman seemed modest and pious in her husband's eyes when four or five years later had gone by, he said to her, “Come with me for a trip throughout the avenues and plazas so that we may enjoy the beauty of the land.”

But his wife said to him, “I will not go, lest I lay my eyes on other men or lest other men lay their eyes upon me and I cause them to stumble.”
Recalling his fathers instructions he said to himself, “She certainly acts very righteous.” But he said nothing and went for the walk by himself.

What did he do then? About half a year later, he instructed that a second key be made for every room in the house and gave one key to his wife and kept the other one for himself, without telling his wife about it.

One day, he informed her that he had to go on a journey, to purchase some merchandise and asked her to prepare provisions for the way. The woman complied because she believed that her husband was indeed going away as was his custom. The next day, he took leave of her and she thought that he had gone off to a distant location. But in fact the husband merely acted shrewdly.

When he had traveled about half a mile out of the city, he ordered the driver to turn around. He did not go back home, instead, he went to an inn. At nightfall, the wealthy man went home and opened the main door first. He then went from room to room until he got to the bedroom and he found his wife in bed with a gentile. When the wife saw her husband in the room, she instructed the gentile to kill her husband with a sword. He got scared and left the house and in great anguish he went to the marketplace and lied down on a bench and fell asleep.

That same night, a treasure was stolen from the king. The thief took with him all of the king's jewels. There was a great outrage in the kings' palace. The king ordered all the houses and streets to be searched. The servants searched the entire city and found the person sleeping on a bench in the street and they concluded that he must be the thief. They grabbed him and sentenced him to be tortured and thereafter executed.

After that, as he was being lead to the area where he was to be hanged, a priest accompanied him, as was the custom by the gentiles. This priest was very distinguished and held in esteem by the king. And the priest was trying to persuade the Jew to convert.

On the way, they were leading him through a dump and worms were crawling about scattering in all directions and the priest said to the executioner that he should go around the worms so they shouldn't be stepped upon and die' since it is written in Scripture, “His mercies are upon all His works.” (Psalms 145:9). The Jew said to himself, “The pries as well is one of whom it says 'Beware of the hypocrites and your righteousness”.

He turned to the king's servants and confessed that he and the priest committed the theft together! The priest was immediately arrested and the king ordered that his quarters be searched and they found the whole loot there.

Afterwards, the king asked the Jew what connection does he have with the priest? The man began telling the king the whole story, beginning with his fathers' will and everything that happened with his wife, the harlot and all that happened with the priest, that because of his excessive righteousness he decided to avenge himself upon him. The king immediately ordered to grab his wife, the harlot, and the man's story was verified. The king instructed that the man be restored to his home. He then declare the woman and her lover to be decapitated while the priest was to be hung on the scaffold.

We, therefore, learn from this episode, that one must not rely on appearances that seem so innocent, for one never knows what lies in the heart of another. The rule to remember is this: if one refuses to benefit from the property of others and needless to say, from stolen property, and he deals with others in good faith, then he is undoubtedly upright and honest.
But if he kisses his tefillin while he prays but does not deal with others in good faith, then one should should remove himself and stay far away from him as possible. For the main area in which fear of Heaven and righteousness are put to the test, is with regard to money.
He, who stands firm in his righteousness in monetary matters can be considered truly righteous. On him it is written, “When you consume the labor of your own hands” that is honesty. “fortunate are you” in this world “and it will be well with you” in the World to Come, Amen.


ספר קב הישר פרק נב
שלמה המלך ע״ה כתב בספרו: ״אל תהי צדיק הרבה....ואל תרשע הרבה״, וכן אמרו רז״ל במס׳ סוטה: ״הזהרו מן הצבועים שדומים לפרושים שעושים מעשי זמרי ומבקשים שכר כפנחס״. והנה לפעמים האדם יראה לעינים שאיש אשר הוא עוסק תמיד בתפלה בכװנ׳ והולך בתפילין כל היום אתה סובר בדעתך שהוא איש ישר וכשר באשר שתמיד הוא עומד במלאכת השמים, אבל אין אתה יודע מה שהוא בלבו.

ובא וראה מה שהביא במדרש פסיקתא רבתי: ״מעשה באיש עשיר אחד שהיה לו סך עצום ורב והיה למדן מופלג וחסיד במעשיו, ולעת זקנתו היה בדעתו לילך וליסע לארץ ישראל, ובנסיעתו בדרך הגיע לעיר אחת קהלה קדושה מערי הישמעאלים, וראה אדם אחד ושמו ר׳ אלכסנדר שהיה רוב היום בב״ה עוסק בתפלתו ועומד בטלית ותפילין והיה סובר בדעתו שהאיש הנ״ל שעוסק בתפלתו הוא איש כשר ונאמן, והמתין האיש העשיר עד שסײם תפלתו ואמר לו בבקשה ממך באשר שאני היום מארץ נכריה והארץ היא משובשת בגײסות וחײלות ומתײרא אני ליסע עם הממון שלי מחמת אחריות הדרך, קח מאתי הממון עם האוצר כלי כסף וכלי זהב תחת ידך עד בואי אליך כי בדעתי ליסע בעצמי להבין לי איזה עיר ובית לישב בארץ ישראל.

והשיב לו ר׳ אלכסנדר טוב הדבר תן לי את ממונך עם הארגז ואני אציג המטמון שלך בתוך החדר אשר אוצרותי שמה, ואתה לך לשלום לארץ הקדושה, והבטיח לו כשיחזור לבא אליו אזי יתן לו הפקדון במלואו, וכן עשה העשיר הנ״ל ונתן לו הארגז עם המעות וכליו כלים מכלים שונים בפקדון, והלך העשיר עם אשתו לשלום לארץ ישראל ובחר לישב בק״ק חברון.

וחזר בעצמו אחר הממון ופקדון שלו, וכאשר ביקש העשיר פקדונו מהאיש ר׳ אלכסנדר המתפלל בתפילין וטלית אז כיחש בו האיש ואמר לא ידעתיך ומעולם לא ראיתיך בעיני, וחרד האיש העשיר מאד ונפל על פניו ובכה והתחנן לו והאיש אטם אזנו ממנו והעיז פניו עליו וקלל אותו ואמר שמעולם לא לקח ממט שום פקדון. והלך האיש העשיר ממנו בפחי נפש והלך לבית הכנסת ונשא לבו אל השמים ואמר: ״רבש״ע אתה אדון הכל, עליך יש לי התרעומת כי סבור הײתי שהאיש ר׳ אלכסנדר הוא צדיק גמור באשר שראיתי אותו מעוטף בטלית ותפילין רוב היום, ועומד ומתפלל לפניו בכװנה גדולה ועכשיו אני רואה שהוא עושה הכל ברמאות ואין לבו שלם אתך, לכן אני מוסר דיני לשמים שתנקום את נקמתי ממנו כדי שידעו הכל ידך הגדולה והגבורה, אין לי שום תרעומות על שום בריה כי אם עליך״.

ובכה בלב נשבר ומר ומיד נגלה אליו אליהו הנביא ואמר לו: אל תירא לך אצל אשתו ואמור לה סימן שאכל זה הפסח הוא ואשתו חמץ, וגם סימן שני אמור לה בשביל בעלה שאכל גם ביום הכיפורים בהשכמה קודם שהלך לבית הכנסת, וכשהלך בעלה רבי אלכסנדר לחוץ,לשוק באיזה משא ומתן, הלך האיש העשיר לאשתו ואמר לה הסימנים הנ״ל.וסברה אשתו שבעלה צוה כן, ותיכף הלכה והחזירה לו הפקדון, והלך העשיר בשמחה ובטוב לבב לדרכו לשלום.

וכשבא ר׳ אלכסנדר לביתו ספרה לו אשתו איך שנתן העשיר הסימנים הנ״ל והיא החזירה לו הפקדון, אז אמר ר׳ אלכסנדר כאשר נתפרסם הדבר שהוא רשע גמור, הלך והמיר דתו הוא ואשתו ימח שמם וזכרם״.

ועל כן אל יראה האדם לעינים לסמוך על האדם שהוא עושה מעשה זמרי ומבקש שכר כפנחס, אלא יראה האדם מי שהוא צדיק ועומד בצדקתו בממון, שאינו מבקש ממון של אחרים זהו צדיק גמור. ובא וראה שהוא מרגלא בפומיה דאינשי הזהר מן הצבועין והשמר מן וצדקתך.

ושמעתי מעשה שהיה איש זקן עשיר גדול, והיה לו רק בן יחיד בחור יפה עינים וחכם מאוד, ויהי היום ויקרבו ימי הזקן למות וקרא לבנו הבחור וצוה לו קודם מותו ואמר לו: בני הנני נוחל לך ממון רב אוצרות גדולות שיהיה לך כל טוב כל ימי חײך, ואני מצוה לך שתשמור את עצמך מן הצבועין ומן אנשים שהמה עוסקים בחסידות הרבה חוץ מטבע הבריות, כי כך מראה את עצמם שהם חסידים אבל שבע תועבות הן בלבם, והזהר מן וצדקתך, ואז יהיה לך ולזרעך כל טוב כל הימים ומת האיש הזקן.

ואח״כ נשא הבחור בתולה יתומה ענײה אחת יפת תואר מאוד באשר שישרה בעיניו, ואחר הנשואין שמח באשתו ואשתו היתה צנועה וחסידה בעיני בעלה, וכמו ד׳ או חמש שנים אמר הבעל לאשתו בואי עמי לטײל ברחובות ובשװקים לראות בטוב הארץ, ואמרה לו אשתו לא אלך פן אשא עיני אל אנשים אחרים או אנשים אחרים יתנו עיניהם בי ואני מכשילה אותם, אז אמר בעלה בלבו אף היא נראית כצדקת וזכר את צװאת אביו ושתק, והלך בעצמו לשוק יחידי.

מה עשה האיש הנ״ל כמו חצי שנה אחר זה המעשה הלך וצוה לעשות לכל החדרים שבביתו שני מפתחות ונתן מפתח א׳ לכל חדר וחדר לאשתו ומפתח א׳ לקח לעצמו, ולא הגיד לאשתו שיש לו עוד מפתח,

ויהי היום אמר הבעל לאשתו שהוא צריך לילך למרחקים לקנות סחורות ושתכין לו צדה לדרך, וכן עשתה אשתו כי היתה סבורה שבעלה יסע ממנה כדרך כל הארץ. וליום מחרתו נסע הבעל ממנה והיא סברה שהלך בעלה למרחקים. אבל הבעל עשה בערמה וכשהיה חצי פרסה מחוץ לעיר צוה לעגלון לשוב ולילך עליר ולא שב לביתו כי אם לבית האושפיזא אשר אורחים שמה, וכאשר הגיע החושך בלילה הלך העשיר לביתו ופתח פתח ראשון בביתו ואח״כ הלך מחדר לחדר עד שבא לחדר שאשתו היתה ישנה, והיה ערל שוכב עמה במטה.

וכשראתה האשה שבעלה הוא בחדר אמרה להערל שיקח חרב וידקור את בעלה, והוא היה מתירא והלך לו מחוץ לבית, ומרוב הצער שלו הלך ושכב בשוק וישן שם.

ובאותו הלילה נגנב מהמלך של אותו העיר אוצר אחד ולקח הגנב מאתו כל האבנים טובות של המלך, והיתה צעקה גדולה בארמון המלך וצוה המלך לחפש בכל הדרכים ובבתים חיפוש אחר חיפוש, והלכו עבדי המלך בכל העיר ההיא ומצאו להאיש שוכב וישן על הרחוב ואמרו בלבם שהוא הגנב ותפסו אותו, ונגמר דינו למיתה אחר העינוים קשים שנפסקו לו.

ואח״כ כשהיו מוליכין אותו לתלותו על העץ הלך כומר אחד עמו כסדר האומות, ואותו הכומר היה חשוב וגדול אצל המלך והיה הכומר מדבר על לבו שימיר דתו, ואח״כ היו מוליכין אותו דרך אחד שהיה שם אשפה, והיו תולעים יוצאין מהאשפה על הארץ, ואמר הכומר להתלײן שיסבב את האיש סביב להתולעים שלא ימית את התולעים מאחר שהתורה הזהירה ״ורחמיו על כל מעשיו״, אמר האיש בלבו אף הכומר מן הצבועים של וצדקתך.

אמר האיש לעבדי המלך שהוא והכומר היו עושין הגניבה בחצר המלך, ומיד תפשו השומרים גם לאותו הכומר. וצוה המלך לחפש בחדר הכומר הגדול ומצאו שם כל הגניבה.

ואח״כ שאל המלך את האיש מה שײכות היה לו אצל הכומר? התחיל האיש לספר להמלך מצװאת אביו ומה שאירע לו עם אשתו הזונה, ומה שאירע לו עם הכומר, ולבו היה נוקם ונוטר להכומר שהיה רוצה להיות צדיק הרבה, וצוה המלך תיכף לתפוס את אשתו הזונה ומצא שכדבריו כן הוא, וצוה המלך להשיב את האיש לביתו כבראשונה, ואשתו צוה להסיר את ראשה עם הזנאי, ואת הכומר צוה לתלותו על העץ.

על כן נלמד מזה המעשה, שלא יסמוך האדם במה שיראה בעיניו שהוא הולך תמים, כי אין האדם יודע מה שהוא בלבו. הכלל הזה נקוט בידך מי שאינו רוצה להנות בממון של חבירו, ומכל שכן שאין רוצה בממון של גזל או ממון של גניבה, ומשאו ומתנו הוא באמונה, הוא איש צדיק וישר בודאי. אבל כשהאדם רואה את חבירו נושק התפילין ומתפלל ואינו עוסק במשא ומתן באמונה צריו להרחיק ממנו בכל מיני הרחקות כי עיקר היראה והצדקות הוא בממון, וכל אדם שהוא עומד בצדקתו על ממון זה הוא צדיק גמור, ועליו נאמר: ״יגיע כפיך כי תאכל (ביושר) אשריך בעולם הזה וטוב לך בעולם הבא״ אמן.




*Kav ha-Yashar (lit. The Just Measure; קב הישר) authored by Rabbi Tzvi Hirsch Kaidanover, is one of the most popular works of musar literature of the last three hundred years. First published in 1705, it has appeared in over 80 editions, in nearly every country around the world. The work was famous for uplifting the spirits of Jewish communities in Europe after the Chmelnitzki Massacres of 1648-1649.
Moshe Idel has described Kav Ha-Yashar as an "ethical-kabbalistic collection of stories, moral guidance, and customs" which "reflects a deliberate effort to popularize Safedian Kabbalah by adopting a much more understandable style in Hebrew."

*Pinchas is the name of the 41st weekly parshah or portion in the annual Jewish cycle of Torah reading and the eighth in the book of Numbers. The beginning of this parshah tells the judgment of Pinchas son of Eleazar; the end of the previous parshah tells of his zealous act. The Hebrew expression "One who acts like Zimry and asks for a reward as if he were Pinchas" refers to hypocrites who ask for undeserved rewards and honors. It derives from the Babylonian Talmud (Sotah, Ch.22, p. 2), where it is attributed to the Hasmonean King Alexander Jannaeus.  



A Brand New Fascinating Title

"My Shtetl Baltimore"





For Other Selections Click Below

כּתיבה וחתימה טובה און אַ גוט געבּענטשט יאָר
Chaim Werdyger
Bringing back the Yiddish language

A proverb is a short, generally known sentence of the folk which contains wisdom, truth, morals, and traditional views in a metaphorical, fixed and memorizable form and which is handed down from generation to generation